Workshop: Time and Emotions in Premodern Europe (18 maart, Antwerpen)

Op woensdag 18 maart organiseert het Centrum voor Stadsgeschiedenis (Universiteit Antwerpen) een workshop over ‘Time and Emotions in Premodern Europe’. Deze workshop wordt georganiseerd binnen het kader van de Raymond van Uytven leerstoel, die dit jaar wordt bekleed door Prof. Dr. Miri Rubin.

Het volledige programma van de workshop kan je hieronder terugvinden. De workshop zal plaatsvinden op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen. Gelieve vóór woensdag 4 maart je deelname te registeren via deze link.

The Quintet of the Astonished (2000), Bill Viola, inspired by The Crowning with Thorns by Jheronimus Bosch (ca. 1510) © Photo Kira Perov, Bill Viola Studio 

Stroppen & Strijders: lezing door prof. dr. Jelle Haemers (18 maart)

Trefpunt en Masereelfonds Gent slaan de handen in elkaar voor de lezingenreeks Stroppen & Strijders: Gent, een sociale geschiedenis van een rebelse stad. In deze reeks vertellen verschillende specialisten in de sociale geschiedenis verhalen over gewone Gentenaars en hun dagelijkse leven. Verhalen van onderuit over échte Gentenaars dus.

Prof. dr. Jelle Haemers (KU Leuven) bijt op de spits af met de lezing ‘Het Rabot en het rebelse Gent’, over middeleeuwse opstanden en het leven van gewone mensen in laatmiddeleeuws Gent. Geen droge jaartallen, wel strijd, conflict en koppigheid avant la lettre. Het Rabot vormt daarbij niet louter een decorstuk, maar heeft alles te maken met de strijd van de Gentenaren tegen Maximiliaan van Oostenrijk.

De lezing vindt plaats op woensdag 18 maart (19u30) in de Trefpunt Concertzaal (Gent). Voor tickets en info kan je terecht op deze webpagina.

Vacature doctoraatsbursaal in de Middelnederlandse letterkunde (Universiteit Gent-Universiteit Leiden)

De Vakgroep Letterkunde aan de universiteit Gent is op zoek naar een doctoraatsbursaal (4 jaar) binnen de Middelnederlandse letterkunde. Ben jij gebeten door Middelnederlandse teksten, codicologie en digitale geesteswetenschappen? Dan biedt deze unieke doctoraatspositie jou de kans om mee te schrijven aan een grensverleggend onderzoeksproject.

Je werkt mee aan het FWO‑projectDe oorsprong van de Bijbel in het Nederlands”, waarin de vroegste Middelnederlandse vertalingen van bijbelteksten (1200–1350) centraal staan. Jij focust op de oudste Middelnederlandse vertaling van de Apocalyps, onderzoekt tekstgetuigen, bouwt mee aan een database, en plaatst de teksten in een bredere culturele, taalkundige en internationale context. Deze positie (Joint PhD met Universiteit Leiden) biedt de gelegenheid om te werken in een internationaal en sterk interdisciplinair netwerk.

De voorziene startdatum is 1 juni 2026 en solliciteren kan tot 31 maart. Meer informatie over deze vacature kan je terugvinden via deze link.


Vacature ERC-project: ECOLENT – Universiteit Gent

De Vakgroep Geschiedenis aan de Universiteit Gent is op zoek naar drie doctoraatsstudenten (1 + 3 jaar) en een postdoctoraal onderzoeker (1 jaar) om interdisciplinair onderzoek te verrichten naar biodiversiteit in Noord-Europa tijdens de late middeleeuwen (15e–16e eeuw), als onderdeel van het ERC-onderzoeksteam ECOLENT.

Het door de ERC gefinancierde project Ecological Entanglements and Biodiversity in Late Medieval Northern Europe, 1400–1600 (ECOLENT) ontwikkelt een nieuw conceptueel-methodologisch kader om biodiversiteit in een historische context te bestuderen. Dit gebeurt aan de hand van de laatmiddeleeuwse Hanze als casestudy. Deze handelsorganisatie kocht voedingsmiddelen en grondstoffen in Scandinavië en het Baltische gebied en ruilde die tegen vervaardigde goederen in de sterk verstedelijkte Lage Landen en Engeland. Op die manier ontstonden zowel economische als ecologische verbindingen tussen verschillende regio’s van Noord-Europa.

De centrale focus van het project ligt niet zozeer op menselijke activiteiten op zich, maar op de manier waarop biotische gemeenschappen reageerden op antropogene druk. Meer specifiek onderzoekt het project de impact van de sociaal-economische druk die werd gegenereerd door het Hanzeatische handelsnetwerk op de dier- en plantendiversiteit in zes regio’s (het graafschap Vlaanderen, het hertogdom Gelre, het hertogdom Sleeswijk, de hertogdommen Brunswijk-Lüneburg, Oost-Pruisen en het woiwodschap Krakau) tussen 1400 en 1600, aan de hand van zowel historische als archeologische bronnen.

Het project sluit aan bij actuele debatten binnen de ecologische natuurbescherming, zoals het gebruik van historische referentiewaarden om natuurbeschermingsdoelen vast te stellen en het belang van menselijke activiteiten voor het behoud van biodiversiteit. Daarnaast behandelt het ecologische vraagstukken rond adaptatie en fundamentele versus gerealiseerde niches. Van de succesvolle kandidaat wordt verwacht dat hij of zij de onderzoeksresultaten actief verspreidt en communiceert met verschillende belanghebbenden binnen en buiten de academische wereld.

Indien u interesse heeft in deze vacature raadpleeg deze link voor meer informatie of contacteer sander.govaerts@ugent.be.

Dies Namurcensis – 13 maart 2026, Namen

Op vrijdag 13 maart slaan de Vlaamse Werkgroep Mediëvistiek en de Réseau des médiévistes belges de langue française de handen in elkaar voor de Dies Namurcensis. Deze studiedag in Namen biedt de gelegenheid aan Franstalige en Nederlandstalige mediëvisten om elkaar en elkaars werk beter te leren kennen. Dr. Lisa Demets (Universiteit Antwerpen) zal tijdens een keynote-lezing haar nieuwste onderzoek voorstellen over seksueel geweld in de laatmiddeleeuwse Nederlanden. Daarna staan twee parallelle bezoeken op het programma. Een eerste groep gaat naar het TreM.a – Musée des Arts anciens waar we de tijdelijke tentoonstelling over de voormalige cisterciënzersabdij Notre-Dame du Vivier in Marche-les-Dames bezoeken. De andere groep werpt een blik achter de schermen van het Rijksarchief van Namen en zijn collectie. In de namiddag zullen acht beginnende onderzoekers, verbonden aan Vlaamse universiteiten en werkzaam in verschillende vakgebieden, hun doctoraatsonderzoek over de middeleeuwen voorstellen tijdens een postersessie. Tijdens de lunch en bij een drankje is er voldoende gelegenheid om collega’s van over de taalgrens beter te leren kennen.

We verwelkomen jullie graag vanaf 9u30 in de Université de Namur, L22 (Rue de Bruxelles 61, Namen, op wandelafstand van het station). Afronden doen we met een drankje rond 16u. Deelname is gratis, maar we vragen wel om je aanwezigheid te registreren via deze link of de QR-code in de poster.

Hopelijk tot dan!

Middeleeuwen Symposium 2026 in Zutphen

Op 12 juni 2026 delen experts uit diverse disciplines hun inzichten over verering in de middeleeuwen tijdens de negende editie van het Middeleeuwen Symposium in de Walburgiskerk van Zutphen. Tijdens deze editie zal de focus op heiligen en helden liggen. De experts onderzoeken hoe de betekenis van heiligen en helden werd gevormd en gedeeld, onder andere in beeldende kunst, literatuur en sociale netwerken. Onderwerpen variëren van het rituele landschap en pelgrimage tot de genderfluïde Sint Wilgefortis en de ‘laatste ridder’ Jacques de Lalaing. Ook de heilige en voorchristelijke trekken van de Angelsaksische held Beowulf komen aan bod.
 
De dag voordien, op donderdag 11 juni biedt het symposium ook opnieuw een Collegetour aan, met lezingen en excursies in het spoor van de ’top-heilige’ Antonius: van wonderman in de woestijn tot favoriet van Jheronimus Bosch. Meer informatie en het volledige programma van het symposium is terug te vinden op de website: www.middeleeuwen-symposium.nl

Boekvoorstelling: ‘De jeugd van tegenwoordig? Op zoek naar laatmiddeleeuwse jongerencultuur’

Op dinsdag 10 februari van 19u-20u30 stelt Peter Stabel op de publiekslezingenreeks van het Departement Geschiedenis van de Universiteit Antwerpen het boek dat hij samen met Anke De Meyer publiceerde: ‘De jeugd van tegenwoordig? Op zoek naar laatmiddeleeuwse jongerencultuur’ voor. Hij neemt je mee in de leefwereld van middeleeuwse jongeren. Op basis van originele bronnen zoals fictieliteratuur, opvoedingsboekjes, gerechtelijke documenten en zelfs beschrijvingen van interieurs biedt de lezing een diepgaande analyse van hoe jongeren in deze periode op dynamische wijze hun eigen identiteit vormgaven. Diverse facetten van wat het betekende om jong te zijn in de late middeleeuwen komen aan bod en vooral wordt duidelijk hoe jong zijn door de veranderende samenleving werd beïnvloed. Hoe bewogen jongeren zich in de stad, waar werkten en studeerden ze, en hoe brachten ze hun vrije tijd door. Van kleding en mode tot vrijetijdsbesteding, jongeren gebruikten verschillende middelen om een bepaalde boodschap uit te dragen en zich te onderscheiden, of net niet te onderscheiden van de volwassenen. 

De lezing onderzoekt niet alleen op welke wijze uiterlijke kenmerken van het jong zijn een cruciale rol speelden, maar gaat ook in op het verwachtingspatroon dat volwassenen hadden over jongeren en hoe sociale status dat grotendeels bepaalde. Alleszins dwong de grotere participatie van de middenklasse in de samenleving vanaf de veertiende eeuw jongeren in een steeds nauwer aansluitend keurslijf, waarbij zij haast als eerste lijn van een steeds strenger wordende burgermoraal optraden. Je kan je via deze link inschrijven voor de boekpresentatie en de receptie achteraf.

Publicatie: ‘De zintuiglijke beleving van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Antwerpen, ca. 1450-1566’

In navolging van Wendy Wauters haar bekroonde proefschrift publiceerde ze het boek ‘De zintuiglijke beleving van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Antwerpen, ca. 1450-1566. Geleefd geloof: een musicologisch en kunsthistorisch onderzoek’ bij Brepols. Meer details over deze publicatie zijn terug te vinden via deze link.

Erfgoed Challenge: albasten bas-reliëfs Kasteel van Gaasbeek

Het Kasteel van Gaasbeek bewaart een uitzonderlijke collectie albasten bas-reliëfs uit de vijftiende eeuw. Deze kunstwerken werden in de negentiende eeuw op verschillende Parijse veilingen verworven door de laatste bewoonster van het kasteel: markiezin Marie Arconati Visconti. Vandaag hebben de albasten dringend restauratie nodig: verkleuringen, vervuiling en oude herstelpogingen doen afbreuk aan hun oorspronkelijke pracht. Om deze meesterwerken opnieuw te laten schitteren, neemt het Kasteel van Gaasbeek deel aan de Erfgoed Challenge van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium. Breng nog tot 1 februari 2026 jouw stem uit voor de albasten bas-reliëfs, zodat ze eindelijk de broodnodige zorg kunnen krijgen!

Call for papers: Studiedag Middeleeuwen 2026

De Radboud Universiteit organiseert op vrijdag 27 maart 2026 opnieuw de Studiedag Middeleeuwen in Nijmegen. Deze studiedag is bedoeld voor iedereen die een belangstelling heeft voor de middeleeuwen. De editie van dit jaar heeft als thema Kennis, Kunst en Kunde in de Middeleeuwen en vindt plaats op de Radboud-campus. De focus van de Studiedag ligt dan ook op hoe kennis, kunst en ambacht in de mondiale middeleeuwen (c. 500-1500 AD) werden gevormd, doorgegeven en gepraktiseerd. In onderstaande pdf vindt u de call for papers. De deadline voor het indienen van de abstracts is 31 januari 2026.