Category Archives: Lezingen

Louis Peter Grijp-lezing over het middeleeuwse minnelied door Frank Willaert (9 mei 2018, Amsterdam)

De derde Louis Peter Grijp-lezing wordt op 9 mei 2018 uitgesproken door mediëvist Frank Willaert, en heeft als titel:

Liederen in Lotharingen. Een nog niet geschreven hoofdstuk in de geschiedenis van het middeleeuwse minnelied

Hoewel de minnezang gewoonlijk in het kader van nationaal opgezette filologieën behandeld wordt, heeft de literatuurgeschiedenis, maar ook de muziekgeschiedenis, er veel bij te winnen om de hoofse minnelyriek in het oude Lotharingen, dat is in het gebied tussen de Noordzee en de Vogezen en tussen de Schelde en de Rijn, als één samenhangend geheel te bestuderen. Het minnelied vertoonde er specifieke kenmerken, absorbeerde liedmodes van elders op een heel eigen wijze, en had zelf een ingrijpende invloed op de Franse en Duitse lyriek van de late middeleeuwen. Ook thema’s als oraliteit en schriftelijkheid, dans- en blaasmuziek, en “de vrouwelijke stem” zullen in het betoog worden betrokken.

Praktische informatie

  • Datum lezing: 9 mei 2018
  • Locatie: Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86 in Amsterdam
  • Aanvangstijd: 15.30 uur (inloop vanaf 15:00 uur). Na afloop is er een borrel.
  • Aanmelden via afdeling communicatie: communicatie@meertens.knaw.nl. Toegang gratis.

    Detail uit handschift: Oxford, Bodleian MS Douce 308, f. 210cr (Metz, begin 14de eeuw). Dansend paar met bloemenkransen in het haar en jongleur met handtrommel.

Herinnering Pirenne-lezing: Prof. Thomas Noble, 8 mei, 18u30, Het Pand, Gent

De Pirennelezing zal dit jaar worden gehouden door de gerenommeerde Professor Thomas F.X. Noble (University of Notre Dame, USA). Gelieve in te schrijven vóór 16 april.

Sommige vroege aanmeldingen zijn verloren gegaan door een technisch probleem: om zeker te zijn, indien mogelijk gelieve nog een keer in te schrijven.

For about two decades many historians have been making the “material turn”.  That is, they have been incorporating physical objects more often and more effectively into their explanations and thereby building up a sub-field of the historical discipline entitled “material culture.”  This lecture joins that conversation by investigating some different material realities that are today known to us only by textual representations.  The lecture will draw upon different kinds of texts—poems and histories, for example—to ask what these texts actually say and how we might understand their words.  The lecture proceeds from the assumption that the objects described did really exist and that texts give us access to those objects even if their reality for us now can be no more that “virtual.”  The kinds of descriptions that the lecture includes are to be sharply differentiated from the classical genre of ekphrasis which artfully described things that existed in poetic but not in physical reality.

Thomas Noble is emeritus professor geschiedenis aan de Universiteit van Notre Dame. Hij is lang directeeur geweest aan het Medieval Institute in Notre Dame. Zijn onderzoek behelst de geschiedenis van de stad Rome, de geschiedenis van het pausschap en relaties met de Karolingische hof, en de contacten en uitwisselingen tussen het Westen en Byzantium.
Een aantal van zijn belangrijkste publicaties zijn The Republic of St. Peter: The Birth of the Papal State, 680-825 (Philadelphia: University of Pennsylvania Press,1984), Images, Iconoclasm, and the Carolingians (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2009), Envisioning Experience in Late Antiquity and the early Middle Ages: Dynamic Patterns in texts and Images, uitgegeven in samewerking met Giselle de Nie (Aldershot: Ashgate, 2012) en European Transformations: The Long Twelfth Century, uitgegeven in samewerking met John Van Engen Notre Dame (University of Notre Dame Press, 2012).

De lezing gaat van start om 18.30 uur in zaal de Oude Infirmerie in Het Pand, Onderbergen 1, 9000 Gent. Achteraf wordt er een receptie aangeboden op dezelfde locatie (gratis voor leden van de VWM, 10 euro voor niet-leden). Contactpersoon: Micol Long (micol.long@ugent.be).

De brochure kan gedownload worden hier: Brochure Pirenne Lezing 2018.

Gelieve in te schrijven vóór 16 april via het onderstaande formulier: 

 

Lezing Georgi Parpulov: Byzantine Scribes and their Paratexts (Gent, 15 mei 2018)

The Database of Byzantine Book Epigrams team kindly invites you to a lecture “Byzantine Scribes and their Paratexts” by Georgi Parpulov.

Abstract:

The study of paratexts (additions) in medieval Greek manuscripts has made great advances over the past decade. My paper will discuss some of the ways in which such paratexts were selected and transmitted from one manuscript to another.

Georgi Parpulov studied history at the University of Sofia and art history at the University of Chicago. He subsequently did curatorial work at the Walters Art Museum, the J Paul Getty Museum and the British Museum, and taught at the University of Oxford.​

When?
Monday 14 May
1:00 – 2:30 pm

Where?
Ghent University
Jozef Plateaustraat 22 
9000 Gent
Jozef Plateauzaal

How to get there?
https://goo.gl/maps/6apz285gE282
https://soleway.ugent.be/routes/4440

Participation is free. No need to register. All are welcome! 

For more information, please check http://www.latijnengrieks.ugent.be/agenda/2369 or contact i.devos@ugent.be

Boekpresentatie ‘Medieval Bruges, c. 850 – c. 1550’ op 17 mei 2018 (Stadhuis Brugge)

Brugge was zonder twijfel een van de meest fascinerende, bruisende en innovatieve steden van middeleeuws Europa. In het boek Medieval Bruges, c. 850 – c. 1550 wordt een totaalgeschiedenis gebracht, van het vroegste begin van een pre-stedelijke nederzetting naast een burcht van de graaf van Vlaanderen tot de bloei van handel, textielnijverheid en kunsten tijdens de late middeleeuwen en de uiteindelijke neergang tijdens de zestiende eeuw. Bijna tien jaar lang werkte een team van de voornaamste specialisten van de geschiedenis van Brugge uit binnen- en buitenland aan deze nieuwe wetenschappelijke synthese over de middeleeuwse handelsmetropool aan de Noordzee. Op donderdag 17 mei zal Medieval Bruges, c. 850 – c. 1550 feestelijk worden voorgesteld in het stadhuis van Brugge.

Inschrijven voor de boekpresentatie is noodzakelijk en mogelijk via:

Meer informatie over de het boek en het programma van de boekpresentatie vindt u op de onderstaande flyer.

Vierde Middeleeuwen Symposium, 8 juni 2018 (Zutphen)

Op 8 juni vindt in de Zutphense Walburgiskerk het vierde Middeleeuwen Symposium plaats. Directe aanleiding vormt de verbondsbrief van 1418, die op 3 mei zeshonderd jaar oud is, waarmee Gelderse steden en ridderschap inspraak eisten in de opvolging van hun hertog Reinald en benadrukten dat ze eenheid wilden. Het conflict liep hoog op en na het overlijden van haar man werd hertogin Maria de toegang tot het hertogdom ontzegd. Ze zou er nooit meer terugkeren.

Tijdens het symposium vertellen zeven sprekers over hun onderzoek naar bestuurlijke verhoudingen in de laatmiddeleeuwse Nederlanden. Zij zijn verbonden aan diverse Nederlandse en Vlaamse universiteiten en schetsen een levendig palet van partijen, persoonlijkheden en hun perikelen.

Meer informatie over het symposium vindt u op de website.

Call for papers ‘Mary of Guelders – Her life and prayer book’, 23–24 november 2018 (Nijmegen)

Het gebedenboek van Maria van Gelre (Berlijn SBB-PK Ms Germ qu 42 / Wenen ÖNB Cod. 1908), geschreven door Helmich die Lewe en in 1415 voltooid, en heel rijk verlucht, is om diverse redenen uitzonderlijk: de omvang van oorsponkelijk meer dan 600 folia, de rijke verluchting, de keuze voor de Nederrijnse volkstaal, en de bijzondere compilatie van gebeden en getijden. De afgelopen jaren heeft het boek centraal gestaan in een project waarin de Staatsbibliothek zu Berlin en de Radboud Universiteit hebben samengewerkt in het onderzoek, en dat geleid heeft tot een tentoonstelling die van 13 oktober 2018 – 6 januari 2019 plaatsvindt Museum Het Valkhof te Nijmegen. Het onderzoek heeft veel aan het licht gebracht over het omvangrijke en complexe gebedenboek, over het leven van Maria, hertogin van Gulik en Gelre, en over de cultuur in de hertogdommen Gelre, Gulik en Berg.

Ter gelegenheid van de tentoonstelling ‘Ik, Maria van Gelre. De hertogin en haar uitzonderlijke gebedenboek’ (13 oktober 2018 – 6 januari 2019 in Museum Het Valkhof, Nijmegen) organiseert de Radboud Universiteit in samenwerking met Museum Het Valkhof en de Staatsbibliotheek in Berlijn een tweedaags symposium te Nijmegen. We nodigen u uit een voorstel in te dienen voor een presenatie tijdens deze conferentie. Meer informatie vindt u in de call for papers, te dowloaden via deze link: Call for papers – Mary of Guelders.

Pirenne-lezing Thomas F.X. Noble: ‘Virtual Materiality’, 8 mei 2018, Gent


Op 8 Mei 2018 vindt de jaarlijkse prestigieuze Pirenne-lezing plaats, georganiseerd door de Vlaamse Werkgroep Mediëvistiek en gezamenlijk gefinancierd door de Vlaamse Werkgroep Mediëvistiek en de Henri Pirenne Institute for Medieval Studies. Dit jaar werd Emeritus Professor Thomas F.X. Noble (University of Notre Dame, USA) uitgenodigd om te spreken over ‘Virtual Materiality’.

For about two decades many historians have been making the “material turn”.  That is, they have been incorporating physical objects more often and more effectively into their explanations and thereby building up a sub-field of the historical discipline entitled “material culture.”  This lecture joins that conversation by investigating some different material realities that are today known to us only by textual representations.  The lecture will draw upon different kinds of texts—poems and histories, for example—to ask what these texts actually say and how we might understand their words.  The lecture proceeds from the assumption that the objects described did really exist and that texts give us access to those objects even if their reality for us now can be no more that “virtual.”  The kinds of descriptions that the lecture includes are to be sharply differentiated from the classical genre of ekphrasis which artfully described things that existed in poetic but not in physical reality.

Thomas Noble is emeritus professor geschiedenis aan de Universiteit van Notre Dame. Hij is lang directeeur geweest aan het Medieval Institute in Notre Dame. Zijn onderzoek behelst de geschiedenis van de stad Rome, de geschiedenis van het pausschap en relaties met de Karolingische hof, en de contacten en uitwisselingen tussen het Westen en Byzantium.
Een aantal van zijn belangrijkste publicaties zijn The Republic of St. Peter: The Birth of the Papal State, 680-825 (Philadelphia: University of Pennsylvania Press,1984), Images, Iconoclasm, and the Carolingians (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2009), Envisioning Experience in Late Antiquity and the early Middle Ages: Dynamic Patterns in texts and Images, uitgegeven in samewerking met Giselle de Nie (Aldershot: Ashgate, 2012) en European Transformations: The Long Twelfth Century, uitgegeven in samewerking met John Van Engen Notre Dame (University of Notre Dame Press, 2012).

De lezing gaat van start om 18.30 uur in zaal de Oude Infirmerie in Het Pand, Onderbergen 1, 9000 Gent. Achteraf wordt er een receptie aangeboden op dezelfde locatie (gratis voor leden van de VWM, 10 euro voor niet-leden). Contactpersoon: Micol Long (micol.long@ugent.be).

De brochure kan gedownload worden hier: Brochure Pirenne Lezing 2018.

Gelieve in te schrijven vóór 16 april via het onderstaande formulier: 

Research seminar of the Antwerp Centre for Urban History on “The North Sea region after the Black Death: recession, stagnation or golden age?”

Research seminar with Bruce Campbell (Queen’s University Belfast), organized by the Antwerp Centre for Urban History.

Antwerp, Monday 19th of March 2018, 15:00-17:30

Venue? UAntwerpen, Meerminne, M003 https://www.uantwerpen.be/images/uantwerpen/container1161/files/CST_17_NED.pdf

With The Great Transition. Climate, Disease and Society in the Late Medieval World (CUP, 2016), Bruce Campbell has rewritten the history of both the Black Death and the European economy in the later Middle Ages. After the Great Transition the economic history of the pre-industrial world can no longer be told without taking into account climate and ecology. The Great Transition also fundamentally challenges our view of post-Black Death Europe: once the tipping point of the 1340s had been passed, Europe gradually found itself in conditions which no longer resembled the world of growth and expansion of the 12th and 13th centuries. Instead repeated plague outbreaks, demographic contraction, bullion famine, economic depression and commercial isolation characterized Europe between c. 1390 and c. 1490. For historians of the ‘Burgundian’ Low Countries, this might be a rather ‘shocking’ perspective. While not dismissing the crisis of the Later Middle Ages all together, historians of the Low Countries often tend to focus on the persistent urban economic, political and cultural dynamics of this period. Did the urban Low Countries escape the ‘systemic changes’ of the Later Middle Ages? Or, were they rather the exception to the rule, an island of ‘prosperity amidst adversity’? Or do we have to reassert the scale and depth of economic contraction and declining employment in the Later Middle Ages, even in the core regions of the Low Countries?

In this afternoon seminar, Bruce Campbell presents recent estimates of English GDP per head, daily real wage rates of men and women and annual earnings. These invite us to rethink the transformation of labour after the Black Death, starting from debates on the so-called Golden Age of Labour, declining employment and a growing leisure preference. His presentation will be followed by two papers on the Low Countries.

  1. Monday 19th March 2018, 15:00-17:30 M003

15:00: Bruce M.S. Campbell (The Queen’s University of Belfast)

Unemployment, leisure and industriousness in late-medieval and renaissance Europe

15:50: Sam Geens and Tim Soens (UAntwerp):

A golden age of leisure? Employment rates in coastal Flanders between the 13th and 15th century.

16:15: Peter Stabel (UAntwerp):

Winners and losers. Urban labour and economic decline in the post-Black Death Low Countries

16:40: Discussion

17:15: Drinks

  1. Tuesday 20th March, 10:30-12:30, R008

On Tuesday, Bruce Campbell will give a second lecture on: The Black Death: an enduring enigma.

Venue: UAntwerpen, City Campus, R008

How to attend?

Attendance of both seminar and lecture is free, but please register in advance by e-mail: tim.soens@uantwerpen.be 

The complete flyer can can be downloaded here.

‘Literatures without Frontiers? Perspectives for a Transnational Literary History of the Low Countries’, 9-10 February 2018 (Ghent)

On 9 and 10 February 2018, a conference will be held in Ghent that aims to bring together a number of telling examples that advocate a transnational perspective for the construction and writing of the literary history (histories?) of the Low Countries in the period 1200-1800. Papers will address case studies (authors, texts, translations, mechanisms of textual production, motifs, tropes, genres) that on account of their ‘transnational’ character have fallen outside the scope of the current attempts of literary historiography. Other papers will focus on the literary infrastructure that enabled the cross-border reception of literary texts (like the repertoire of travelling theatre companies), or on case studies that are discussed in extant histories but whose impact and importance could be brought out differently (more interestingly, hopefully) in a transnational framework.

The conference will be held at the Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL), Koningstraat 18, Ghent, Belgium. The KANTL is located in close proximity to the medieval city center.

More information on the conference (along with a registration form) can be found on the website.

Lezingen Byzantijnse Studies, Ugent, 16 augustus 2017

In  het kader van het project “Novel Saints. Studies in Ancient Fiction and Hagiography” en het “Database of Byzantine Book Epigrams” project, beiden aan de Ugent, worden de volgende twee lezingen georganiseerd:

  1. Anna Gialdini (Ligatus Research Centre, University of the Arts, London), “Negotiating Greekness in Early Modern Italian Book Production”, Wednesday 16 August 2017, 11am
  2. Uffe Holmsgaard Eriksen (Uppsala University), “Spatializing Biblical Narratives in Byzantium”, Wednesday 16 August 2017, 3 pm.

Beide lezingen vinden plaats aan de Universiteit Gent, Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Blandijnberg 2, Lokaal 120.043.

Voor meer informatie over de sprekers als het abstract, zie deze website.