Category Archives: Lezingen

Norbertijnensymposium van Contactgroep Signum (1 december 2018, Leuven)

Op zaterdag 1 december 2018 vindt in de Parkabdij bij Leuven het jaarlijkse Signum-symposium plaats. Dit jaar staat het in het teken van premonstratenzers en de premonstratenzerinnen in middeleeuws Brabant. De aandacht gaat daarbij uit naar zowel de bewaring, ontsluiting als studie van archivalia en manuscripten van zowel mannenabdijen (Averbode, Berne, Grimbergen, Park) als vrouwenkloosters (Gempe, Oosterhout).
Naast de vier lezingen is er ruime aandacht voor het rijke abdijarchief en wordt de Parkabdij, de best bewaarde middeleeuwse norbertijnenabdij van de Lage Landen, bezocht. Daags voordien, op vrijdag 30 november 2018, zijn er twee gratis avondlezingen over Brabantse premonstratenzers in het Rijksarchief te Leuven.
Alle informatie leest u in het bijgaande programma of op de website van Signum.

Lezingenreeks: ‘Mythes over de middeleeuwen – Nieuwe inzichten uit de mediëvistiek’ (Leiden)

In de maand november en december organiseert Studium Generale (Universiteit Leiden) samen met het Instituut voor Geschiedenis (UL) een reeks publiekslezingen over de middeleeuwen getiteld: ‘Mythes over de middeleeuwen – Nieuwe inzichten uit de mediëvistiek’.
De vijf lezingen in de reeks zijn:
  1. Honderd jaar Herfsttij der Middeleeuwen (door dr. Anton van der Lem) – 15 november
  2. Nationale identiteit en de middeleeuwen (door dr. Claire Weeda) – 22 november
  3. Middeleeuwse wereldburgers (door prof. dr. Louis Sicking) – 29 november
  4. De stad, het vuil en de beerput (door dr. Roos van Oosten) – 6 december
  5. Middeleeuwse staatsvorming (door dr. Robert Stein) – 13 december
Een gedetailleerd overzicht van het programma vindt u hier. De lezingen zijn gratis bij te wonen voor alle geïnteresseerden (zonder aanmelding).

Pirennelezing Emily Steiner, 3 december 2018 (Gent)

Naar aanleiding van de opening van het nieuwe academiejaar organiseert de VWM naar goede traditie de Pirennelezing. Dit jaar zal die gegeven worden door Emily Steiner (University of Pennsylvania). De lezing draagt de titel Medieval Encyclopedias and the making of Vernacular Literature, c.1240-1400 (abstract onderaan deze post). Professor Steiner is experte in Middelengelse literatuur en theater. Ze geniet internationale bekendheid als auteur van Documentary Culture and the Making of Medieval English Literature (Cambridge University Press, 2003) and Reading ‘Piers Plowman’  (Cambridge University Press, 2013).

De Pirennelezing vindt plaats op maandag 3 december en gaat van start om 17.30 uur in de Jozef Plateauzaal (Jozef Plateaustraat 22, Gent). Achteraf wordt er een receptie aangeboden op dezelfde locatie. De lezing is gratis. Gelieve te registreren door via het onderstaande formulier uw gegevens in te vullen.

 

Abstract

The medieval encyclopedia is a significant if neglected chapter in our larger narrative about the transmission of knowledge from Latin to the vernaculars. The 1240s-1260s witnessed a surge in the production of Latin encyclopedias, which, over the course of the next two centuries, were translated into every European language and into verse as well as prose. That natural encyclopedias such as Thomas of Cantimpre’s De nature rerum (translated and versified by Jacob van Maerlant), Gautier de Metz’s L’Image du monde, Bartholomaeus Anglicus’s De proprietatibus rerum (translated as Vanden proprieteyten der dinghen), and Le Livre de Sydrac (Het boek van Sidrac), were deemed suitable for high-end copying and illustration for the consumption of royal courts and wealthy laypeople, suggests further that the growth of vernacular literary culture was intertwined with the growth of vernacular information culture, and specifically of lay scientific discourse.  The problem for modern literary scholars is that these texts sit awkwardly at the juncture between literature and information. However, medieval encyclopedias can tell us much about the formation of a body of general knowledge. Likewise, they reveal something about the early development of “popular science” or the bridge between scientific literature as a professional medium and the realms of political, cultural, and moral discourse. Finally, medieval encyclopedias invite us to set aside the distinctions we traditionally make between scientific and literary texts. By embracing the encyclopedia as both inventive literature and as nascent popular science, we will begin to see how it generated vernacular poetry and prose.

Lezingendag: “De stad als klooster”, 8 november 2018, Uden

Lezingendag: “De stad als klooster”, 8 november 2018

Dag met publiekslezingen bij de verrassende tentoonstelling “De Stad als Klooster” over religieuze leescultuur en kunst tussen stad en klooster in de late Middeleeuwen, in het Museum voor Religieuze Kunst te Uden; met gelegenheid voor bezoek van de tentoonstelling.

Georganiseerd door het NWO-onderzoeksproject “Cities of Readers. Religious Literacies in the Long Fifteenth Century” (Rijksuniversiteit Groningen, 2015-2019), http://www.rug.nl/research/icog/research/researchgroups/cities-of-readers/)

Donderdag 8 november 2018 in het MRK Uden, van 11 tot 18u (http://www.museumvoorreligieuzekunst.nl).

Sprekers (lezingen in het Engels): Marc Boone (Gent), Isabella Gagliardi (Florence), Frits Scholten (Rijksmuseum), Quirine van Aerts (MRK), Joanka van der Laan (RUG), Johanneke Uphoff (RUG).

Kosten: 10 euro (inclusief lunch, op locatie te voldoen).

Aanmelding voor 1 november 2018 via: lezingendagstadklooster@gmail.com

Het programm kan hier gedownload worden.

Public lectures day: “De stad als klooster” (The City as a Convent), 8 November 2018

A day with public lectures as a part of the activities linked to the exhibition “De Stad als Klooster” about religious reading cultures between city and convent in the late Middle Ages, in the Museum voor Religieuze Kunst/Museum for Religious Art in Uden; with the possibility to visit the exhibition.

Organised by NWO research project “Cities of Readers. Religious Literacies in the Long Fifteenth Century” (University of Groningen, 2015-2019), http://www.rug.nl/research/icog/research/researchgroups/cities-of-readers/)

Thursday, 8 November 2018 in the MRK Uden, from 11am to 6pm (http://www.museumvoorreligieuzekunst.nl).

With presentations (in English) by: Marc Boone (Ghent), Isabella Gagliardi (Florence), Frits Scholten (Rijksmuseum), Quirine van Aerts (MRK), Joanka van der Laan (RUG), Johanneke Uphoff (RUG).

Fees: 10 Euro (including lunch, to be paid in cash on location).

Registration before 1 November 2018 by email: lezingendagstadklooster@gmail.com

The full programme can be downloaded here.

Louis Peter Grijp-lezing over het middeleeuwse minnelied door Frank Willaert (9 mei 2018, Amsterdam)

De derde Louis Peter Grijp-lezing wordt op 9 mei 2018 uitgesproken door mediëvist Frank Willaert, en heeft als titel:

Liederen in Lotharingen. Een nog niet geschreven hoofdstuk in de geschiedenis van het middeleeuwse minnelied

Hoewel de minnezang gewoonlijk in het kader van nationaal opgezette filologieën behandeld wordt, heeft de literatuurgeschiedenis, maar ook de muziekgeschiedenis, er veel bij te winnen om de hoofse minnelyriek in het oude Lotharingen, dat is in het gebied tussen de Noordzee en de Vogezen en tussen de Schelde en de Rijn, als één samenhangend geheel te bestuderen. Het minnelied vertoonde er specifieke kenmerken, absorbeerde liedmodes van elders op een heel eigen wijze, en had zelf een ingrijpende invloed op de Franse en Duitse lyriek van de late middeleeuwen. Ook thema’s als oraliteit en schriftelijkheid, dans- en blaasmuziek, en “de vrouwelijke stem” zullen in het betoog worden betrokken.

Praktische informatie

  • Datum lezing: 9 mei 2018
  • Locatie: Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86 in Amsterdam
  • Aanvangstijd: 15.30 uur (inloop vanaf 15:00 uur). Na afloop is er een borrel.
  • Aanmelden via afdeling communicatie: communicatie@meertens.knaw.nl. Toegang gratis.

    Detail uit handschift: Oxford, Bodleian MS Douce 308, f. 210cr (Metz, begin 14de eeuw). Dansend paar met bloemenkransen in het haar en jongleur met handtrommel.

Herinnering Pirenne-lezing: Prof. Thomas Noble, 8 mei, 18u30, Het Pand, Gent

De Pirennelezing zal dit jaar worden gehouden door de gerenommeerde Professor Thomas F.X. Noble (University of Notre Dame, USA). Gelieve in te schrijven vóór 16 april.

Sommige vroege aanmeldingen zijn verloren gegaan door een technisch probleem: om zeker te zijn, indien mogelijk gelieve nog een keer in te schrijven.

For about two decades many historians have been making the “material turn”.  That is, they have been incorporating physical objects more often and more effectively into their explanations and thereby building up a sub-field of the historical discipline entitled “material culture.”  This lecture joins that conversation by investigating some different material realities that are today known to us only by textual representations.  The lecture will draw upon different kinds of texts—poems and histories, for example—to ask what these texts actually say and how we might understand their words.  The lecture proceeds from the assumption that the objects described did really exist and that texts give us access to those objects even if their reality for us now can be no more that “virtual.”  The kinds of descriptions that the lecture includes are to be sharply differentiated from the classical genre of ekphrasis which artfully described things that existed in poetic but not in physical reality.

Thomas Noble is emeritus professor geschiedenis aan de Universiteit van Notre Dame. Hij is lang directeeur geweest aan het Medieval Institute in Notre Dame. Zijn onderzoek behelst de geschiedenis van de stad Rome, de geschiedenis van het pausschap en relaties met de Karolingische hof, en de contacten en uitwisselingen tussen het Westen en Byzantium.
Een aantal van zijn belangrijkste publicaties zijn The Republic of St. Peter: The Birth of the Papal State, 680-825 (Philadelphia: University of Pennsylvania Press,1984), Images, Iconoclasm, and the Carolingians (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2009), Envisioning Experience in Late Antiquity and the early Middle Ages: Dynamic Patterns in texts and Images, uitgegeven in samewerking met Giselle de Nie (Aldershot: Ashgate, 2012) en European Transformations: The Long Twelfth Century, uitgegeven in samewerking met John Van Engen Notre Dame (University of Notre Dame Press, 2012).

De lezing gaat van start om 18.30 uur in zaal de Oude Infirmerie in Het Pand, Onderbergen 1, 9000 Gent. Achteraf wordt er een receptie aangeboden op dezelfde locatie (gratis voor leden van de VWM, 10 euro voor niet-leden). Contactpersoon: Micol Long (micol.long@ugent.be).

De brochure kan gedownload worden hier: Brochure Pirenne Lezing 2018.

Gelieve in te schrijven vóór 16 april via het onderstaande formulier: 

 

Lezing Georgi Parpulov: Byzantine Scribes and their Paratexts (Gent, 15 mei 2018)

The Database of Byzantine Book Epigrams team kindly invites you to a lecture “Byzantine Scribes and their Paratexts” by Georgi Parpulov.

Abstract:

The study of paratexts (additions) in medieval Greek manuscripts has made great advances over the past decade. My paper will discuss some of the ways in which such paratexts were selected and transmitted from one manuscript to another.

Georgi Parpulov studied history at the University of Sofia and art history at the University of Chicago. He subsequently did curatorial work at the Walters Art Museum, the J Paul Getty Museum and the British Museum, and taught at the University of Oxford.​

When?
Monday 14 May
1:00 – 2:30 pm

Where?
Ghent University
Jozef Plateaustraat 22 
9000 Gent
Jozef Plateauzaal

How to get there?
https://goo.gl/maps/6apz285gE282
https://soleway.ugent.be/routes/4440

Participation is free. No need to register. All are welcome! 

For more information, please check http://www.latijnengrieks.ugent.be/agenda/2369 or contact i.devos@ugent.be

Boekpresentatie ‘Medieval Bruges, c. 850 – c. 1550’ op 17 mei 2018 (Stadhuis Brugge)

Brugge was zonder twijfel een van de meest fascinerende, bruisende en innovatieve steden van middeleeuws Europa. In het boek Medieval Bruges, c. 850 – c. 1550 wordt een totaalgeschiedenis gebracht, van het vroegste begin van een pre-stedelijke nederzetting naast een burcht van de graaf van Vlaanderen tot de bloei van handel, textielnijverheid en kunsten tijdens de late middeleeuwen en de uiteindelijke neergang tijdens de zestiende eeuw. Bijna tien jaar lang werkte een team van de voornaamste specialisten van de geschiedenis van Brugge uit binnen- en buitenland aan deze nieuwe wetenschappelijke synthese over de middeleeuwse handelsmetropool aan de Noordzee. Op donderdag 17 mei zal Medieval Bruges, c. 850 – c. 1550 feestelijk worden voorgesteld in het stadhuis van Brugge.

Inschrijven voor de boekpresentatie is noodzakelijk en mogelijk via:

Meer informatie over de het boek en het programma van de boekpresentatie vindt u op de onderstaande flyer.

Vierde Middeleeuwen Symposium, 8 juni 2018 (Zutphen)

Op 8 juni vindt in de Zutphense Walburgiskerk het vierde Middeleeuwen Symposium plaats. Directe aanleiding vormt de verbondsbrief van 1418, die op 3 mei zeshonderd jaar oud is, waarmee Gelderse steden en ridderschap inspraak eisten in de opvolging van hun hertog Reinald en benadrukten dat ze eenheid wilden. Het conflict liep hoog op en na het overlijden van haar man werd hertogin Maria de toegang tot het hertogdom ontzegd. Ze zou er nooit meer terugkeren.

Tijdens het symposium vertellen zeven sprekers over hun onderzoek naar bestuurlijke verhoudingen in de laatmiddeleeuwse Nederlanden. Zij zijn verbonden aan diverse Nederlandse en Vlaamse universiteiten en schetsen een levendig palet van partijen, persoonlijkheden en hun perikelen.

Meer informatie over het symposium vindt u op de website.

Call for papers ‘Mary of Guelders – Her life and prayer book’, 23–24 november 2018 (Nijmegen)

Het gebedenboek van Maria van Gelre (Berlijn SBB-PK Ms Germ qu 42 / Wenen ÖNB Cod. 1908), geschreven door Helmich die Lewe en in 1415 voltooid, en heel rijk verlucht, is om diverse redenen uitzonderlijk: de omvang van oorsponkelijk meer dan 600 folia, de rijke verluchting, de keuze voor de Nederrijnse volkstaal, en de bijzondere compilatie van gebeden en getijden. De afgelopen jaren heeft het boek centraal gestaan in een project waarin de Staatsbibliothek zu Berlin en de Radboud Universiteit hebben samengewerkt in het onderzoek, en dat geleid heeft tot een tentoonstelling die van 13 oktober 2018 – 6 januari 2019 plaatsvindt Museum Het Valkhof te Nijmegen. Het onderzoek heeft veel aan het licht gebracht over het omvangrijke en complexe gebedenboek, over het leven van Maria, hertogin van Gulik en Gelre, en over de cultuur in de hertogdommen Gelre, Gulik en Berg.

Ter gelegenheid van de tentoonstelling ‘Ik, Maria van Gelre. De hertogin en haar uitzonderlijke gebedenboek’ (13 oktober 2018 – 6 januari 2019 in Museum Het Valkhof, Nijmegen) organiseert de Radboud Universiteit in samenwerking met Museum Het Valkhof en de Staatsbibliotheek in Berlijn een tweedaags symposium te Nijmegen. We nodigen u uit een voorstel in te dienen voor een presenatie tijdens deze conferentie. Meer informatie vindt u in de call for papers, te dowloaden via deze link: Call for papers – Mary of Guelders.