Middeleeuwen Symposium 2026 in Zutphen

Op 12 juni 2026 delen experts uit diverse disciplines hun inzichten over verering in de middeleeuwen tijdens de negende editie van het Middeleeuwen Symposium in de Walburgiskerk van Zutphen. Tijdens deze editie zal de focus op heiligen en helden liggen. De experts onderzoeken hoe de betekenis van heiligen en helden werd gevormd en gedeeld, onder andere in beeldende kunst, literatuur en sociale netwerken. Onderwerpen variëren van het rituele landschap en pelgrimage tot de genderfluïde Sint Wilgefortis en de ‘laatste ridder’ Jacques de Lalaing. Ook de heilige en voorchristelijke trekken van de Angelsaksische held Beowulf komen aan bod.
 
De dag voordien, op donderdag 11 juni biedt het symposium ook opnieuw een Collegetour aan, met lezingen en excursies in het spoor van de ’top-heilige’ Antonius: van wonderman in de woestijn tot favoriet van Jheronimus Bosch. Meer informatie en het volledige programma van het symposium is terug te vinden op de website: www.middeleeuwen-symposium.nl

Boekvoorstelling: ‘De jeugd van tegenwoordig? Op zoek naar laatmiddeleeuwse jongerencultuur’

Op dinsdag 10 februari van 19u-20u30 stelt Peter Stabel op de publiekslezingenreeks van het Departement Geschiedenis van de Universiteit Antwerpen het boek dat hij samen met Anke De Meyer publiceerde: ‘De jeugd van tegenwoordig? Op zoek naar laatmiddeleeuwse jongerencultuur’ voor. Hij neemt je mee in de leefwereld van middeleeuwse jongeren. Op basis van originele bronnen zoals fictieliteratuur, opvoedingsboekjes, gerechtelijke documenten en zelfs beschrijvingen van interieurs biedt de lezing een diepgaande analyse van hoe jongeren in deze periode op dynamische wijze hun eigen identiteit vormgaven. Diverse facetten van wat het betekende om jong te zijn in de late middeleeuwen komen aan bod en vooral wordt duidelijk hoe jong zijn door de veranderende samenleving werd beïnvloed. Hoe bewogen jongeren zich in de stad, waar werkten en studeerden ze, en hoe brachten ze hun vrije tijd door. Van kleding en mode tot vrijetijdsbesteding, jongeren gebruikten verschillende middelen om een bepaalde boodschap uit te dragen en zich te onderscheiden, of net niet te onderscheiden van de volwassenen. 

De lezing onderzoekt niet alleen op welke wijze uiterlijke kenmerken van het jong zijn een cruciale rol speelden, maar gaat ook in op het verwachtingspatroon dat volwassenen hadden over jongeren en hoe sociale status dat grotendeels bepaalde. Alleszins dwong de grotere participatie van de middenklasse in de samenleving vanaf de veertiende eeuw jongeren in een steeds nauwer aansluitend keurslijf, waarbij zij haast als eerste lijn van een steeds strenger wordende burgermoraal optraden. Je kan je via deze link inschrijven voor de boekpresentatie en de receptie achteraf.

Publicatie: ‘De zintuiglijke beleving van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Antwerpen, ca. 1450-1566’

In navolging van Wendy Wauters haar bekroonde proefschrift publiceerde ze het boek ‘De zintuiglijke beleving van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Antwerpen, ca. 1450-1566. Geleefd geloof: een musicologisch en kunsthistorisch onderzoek’ bij Brepols. Meer details over deze publicatie zijn terug te vinden via deze link.

Erfgoed Challenge: albasten bas-reliëfs Kasteel van Gaasbeek

Het Kasteel van Gaasbeek bewaart een uitzonderlijke collectie albasten bas-reliëfs uit de vijftiende eeuw. Deze kunstwerken werden in de negentiende eeuw op verschillende Parijse veilingen verworven door de laatste bewoonster van het kasteel: markiezin Marie Arconati Visconti. Vandaag hebben de albasten dringend restauratie nodig: verkleuringen, vervuiling en oude herstelpogingen doen afbreuk aan hun oorspronkelijke pracht. Om deze meesterwerken opnieuw te laten schitteren, neemt het Kasteel van Gaasbeek deel aan de Erfgoed Challenge van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium. Breng nog tot 1 februari 2026 jouw stem uit voor de albasten bas-reliëfs, zodat ze eindelijk de broodnodige zorg kunnen krijgen!

Call for papers: Studiedag Middeleeuwen 2026

De Radboud Universiteit organiseert op vrijdag 27 maart 2026 opnieuw de Studiedag Middeleeuwen in Nijmegen. Deze studiedag is bedoeld voor iedereen die een belangstelling heeft voor de middeleeuwen. De editie van dit jaar heeft als thema Kennis, Kunst en Kunde in de Middeleeuwen en vindt plaats op de Radboud-campus. De focus van de Studiedag ligt dan ook op hoe kennis, kunst en ambacht in de mondiale middeleeuwen (c. 500-1500 AD) werden gevormd, doorgegeven en gepraktiseerd. In onderstaande pdf vindt u de call for papers. De deadline voor het indienen van de abstracts is 31 januari 2026.

Kerstconcert door Aventure-ensemble: AVE DOMINA

Op 20 december om 15u30 organiseert Adema Muziekproducties samen met het Aventure-ensemble een kerstconcert met een middeleeuws tintje in de Lutherse Kerk van Utrecht. Aventure laat met AVE DOMINA de kracht en uitstraling van intieme kerstmuziek van vijftiende-eeuwse vrouwen horen. Vocale en instrumentale kerstmuziek gaan vloeiend in elkaar over. Het waren vooral vrouwen die kerstmuziek uitvoerden, bewaarden en doorgaven in 15e-eeuws Nederland. Muziek die verbonden was met een Europees netwerk én typisch Nederlandse kerstliederen waarin Maria, de Geboorte, de Wieg en de winterse kou de verbeelding van deze 15e-eeuwse vrouwen hoorbaar maken. Intieme teksten over wiegen, voeden en koesteren; liefdevolle fantasie over het schamele schuurtje en de gure entourage: de kerstmuziek van deze vrouwen klinkt als een puur, tastbaar en aansprekend kerstverhaal.

Meer informatie over dit concert en hoe een ticketje te bemachtigen, is terug te vinden via deze website.

Lezingenreeks: ‘Kleurrijke vreemde vogels tussen abdijen en kastelen’

In het voorjaar van 2026 organiseren Vzw Familiares de Dunis en het Abdijmuseum Ten Duinen opnieuw een lezingenreeks: ‘Kleurrijke vreemde vogels tussen abdijen en kastelen. Gelijkheid en uitsluiting binnen de middeleeuwse samenleving.’ Ditmaal staan er zes interessante lezingen op het programma die focussen op de maatschappelijke diversiteit van de middeleeuwse samenleving.

Op 1 maart zal Mathijs Speecke (UGent) het hebben over de stand van zaken in het onderzoek naar ongelijkheid in de middeleeuwen en hoe de middeleeuwers zelf naar verschillen in rijkdom en armoede keken, met een bijzondere aandacht voor Kust-Vlaanderen. Op 15 maart bespreekt Hendrik Callewier (KULeuven, Rijksarchieven Brugge en Kortrijk) de merkwaardige mix van vluchtelingen, pelgrims en andere bezoekers die onze contreien bezochten. De derde lezing door Maxime Poulain (UGent) op 12 april focust op hoe archeologie en materiële cultuur kunnen bijdragen aan onze kennis over diversiteit in de middeleeuwen. Vervolgens werpt Chanelle Delameillieure (KULeuven) op 26 april haar licht op de perceptie over ongehuwde vrouwen. Op 10 mei neemt Ortwin Huysmans (KULeuven) de innovatie van de Kerk tijdens de hoge middeleeuwen (c. 1000-1300) onder de loep. Bart Lambert (VUBrussel) sluit de lezingenreeks af op 17 mei met een lezing over de kooplieden die zich (tijdelijk) vestigden in de handelsmetropool Brugge.

Meer informatie en hoe je je kan inschrijven vind je terug via deze website.

Medieval Studies Day 2025

Op 12 december vindt de jaarlijkse Medieval Studies Day 2025 plaats, georganiseerd door de Rijksuniversiteit Groningen. Deze jaarlijkse open dag voor leden van de Onderzoeksschool Mediëvistiek en onze Vlaamse collega’s is bedoeld om dialoog tussen mediëvisten -studenten, stafleden en onderzoekers- te bevorderen, om een platform te bieden voor nieuw en lopend onderzoek, met bijzondere aandacht voor bijdragen van promovendi en Research Master-studenten, en gezamenlijk verschillende thema’s binnen het vakgebied te verkennen.

Het volledige programma is hieronder terug te vinden. Wij nodigen jullie graag uit om deel te nemen, ideeën uit te wisselen en de diversiteit van de middeleeuwse studies in Nederland en Vlaanderen te ontdekken. Inschrijven kan tot 20 november 2025 via deze link.

Mmmonk School 2025 webinars over middeleeuwse getijdenboeken

Op 11 en 18 december organiseert de Mmmonk School twee webinars over de analyse van middeleeuwse getijdenboeken. Tijdens deze webinars bieden vier internationale experts heldere introducties over de studie van deze middeleeuwse bestsellers en delen zij praktische tips. Onder meer de datering, lokalisering en beschrijving van getijdenboeken komen aan bod.

Deelname aan deze webinars is gratis en staat open voor iedereen! Meer info over het programma en inschrijvingen vind je via deze link of de bijgaande poster.

Gespreksavond: publieksgeschiedenis van de oudheid en de vroege middeleeuwen

Op woensdag 10 december 2025 organiseert het OSGG onder de titel ‘Donkere eeuwen in een nieuw licht’ een gespreksavond over de publieksgeschiedenis van de oudheid en de vroege middeleeuwen. Tijdens een inleidende panelsessie gaan experts in gesprek over de uitdagingen en opportuniteiten voor historici van de oudheid en vroege middeleeuwen wanneer zij de brug slaan naar onderwijs, media, erfgoed of toerisme. Nadien kunnen deelnemers aansluiten bij break-outsessies rond onderwijs, erfgoedontsluiting, media & recuperatie, of verbeelding & populaire cultuur.

Inschrijven voor deze gespreksavond kan via OSGG@ugent.be. Meer informatie is terug te vinden op bijgaande poster of via deze link.