Save the date: congres over steden in Middeleeuws Vlaanderen

Op 15 en 16 oktober organiseren prof. dr. Wim De Clerc (Universiteit Gent), Lennert Lapeere (Universiteit Gent), Jan Decorte (CO7) en dr. Hannelore Franck (Yper Museum) in Ieper een congres over het ontstaan en de groei van steden in het graafschap Vlaanderen tussen de tiende en dertiende eeuw.

Het graafschap Vlaanderen behoorde tot de meest verstedelijkte regio’s van middeleeuws Europa en onderzoek naar de vorming en groei van steden heeft dan ook steeds een sterke traditie gekend in Vlaanderen. In de voorbije decennia hebben historisch en stadsarcheologisch onderzoek op lokaal niveau heel wat nieuwe gegevens opgeleverd. Dit biedt de gelegenheid voor een nieuwe, geactualiseerde synthese van de stedelijke ontwikkeling in de volle en late middeleeuwen in het Graafschap Vlaanderen.

Een volledig programma volgt binnenkort, maar twee keynote speakers hebben alvast bevestigd: prof. dr. Jan Dumolyn (Universiteit Gent) zal praten over stadsontwikkeling in de vroege en volle middeleeuwen; Lennert Lapeere zal nieuwe gegevens presenteren over de stadsontwikkeling en textielindustrie in Ieper.

Inschrijven kan tot 10 oktober via de website van Yper Museum.

Vijfde editie Mmmonk School

Op 3 en 10 december 2026 staat alweer de vijfde editie van Mmmonk School, in samenwerking met Henri Pirenne Institute for Medieval Studies, over het middeleeuwse boek op het programma. Deze online sessies van 16u tot 18u gaan dit jaar dieper in op de verkenning van auteursportretten in miniaturen en hun rol in het ontstaan van het concept “auteur” (Jeffrey Hamburger, Harvard University); stoffen boekcovers, een geliefd maar complex materiaal (Cécile Brossard, Bibliothèque nationale de France); en bindtechnieken (July Van Malderen en Tatiana Gersten, KBR). Meer informatie over het volledige programma en hoe je je kan inschrijven, zal na de zomer volgen op deze pagina.

Congres van Brussel, 20-23 augustus 2026

Van donderdag 20 tot zondag 23 augustus 2026 organiseert de Société Royal d’Archéologie de Bruxelles in het Paleis der Academiën het Congres van Brussel (12e congres van de Vereniging van Franstalige Kringen voor Geschiedenis en Archeologie van België / 59e congres van de Federatie van Kringen voor Archeologie en Geschiedenis van België). Bijdragen worden verdeeld over twaalf thematische secties:

  • Archeologie
  • Politieke geschiedenis, militaire geschiedenis en internationale betrekkingen
  • Economische en sociale geschiedenis
  • Geschiedenis van de instellingen en het recht
  • Geschiedenis van religies en filosofische stromingen
  • Geschiedenis van wetenschappen en technieken
  • Geschiedenis van het milieu en ruimtelijke ordening
  • Genealogie en familiegeschiedenis
  • Kunstgeschiedenis
  • Mondeling en immaterieel erfgoed, folklore
  • Archieven en bibliotheken
  • Roerend erfgoed en musea

Praktische inlichtingen en informatie over inschrijving is terug te vinden op de website van het congres. Wie graag wil bijdragen met een paper, kan zo snel mogelijk contact opnemen met Francoise Vigot (fvigot@srab.brussels). Bijdragen in het Nederlands zijn welkom!

Signum Symposium 2026: Stille Steunpilaren

Op zaterdagmiddag 18 april 2026 organiseert de Contactgroep Signum op de Vrije Universiteit Amsterdam een symposium “Stille steunpilaren” rond het thema lekenbroeders en -zusters in het middeleeuwse kloosterleven. Deze eerder onderbelichte groep maakte het dagelijkse functioneren van de kloosterinstellingen mogelijk en vormde een verbinding tussen het monastieke leven en de sociale, economische en religieuze werkelijkheid buiten de kloostermuren. Dit symposium wil dan ook nieuwe perspectieven openen op de interne dynamiek van kloosters. Sprekers zijn Tom GaensNoel GeirnaertHans Mol en Jos Pierik. De dag wordt afgesloten met een wandeling langs de sporen van middeleeuwse kloosters in de Amsterdamse binnenstad.

Meer informatie en het volledige dagprogramma zijn terug te vinden op deze webpagina.

Studiedag Middeleeuwen – Radboud Universiteit

De jaarlijkse Studiedag Middeleeuwen aan de Radboud Universiteit gaat dit jaar door op vrijdag 27 maart op de Radboud-campus in Nijmegen. Deze editie richt zich op het thema ‘Kennis, Kunst en Kunde in de Middeleeuwen’. De focus van de Studiedag ligt op hoe kennis, kunst en ambacht in de mondiale middeleeuwen (c. 500-1500 AD) werden gevormd, doorgegeven en gepraktiseerd. Wat voor rol speelde kennis in de belevingswereld van middeleeuwers? Hoe bedreven mensen in de Middeleeuwen wetenschap en verscheidene ambachten? Waar lagen de overlappen tussen kennis, kunst en kunde? Én: welke culturele, politieke, of economische betekenis geven wij tegenwoordig aan Middeleeuwse kennis, kunst en kunde? Hieronder vind je het volledige programma van deze dag terug.

Workshop: Time and Emotions in Premodern Europe (18 maart, Antwerpen)

Op woensdag 18 maart organiseert het Centrum voor Stadsgeschiedenis (Universiteit Antwerpen) een workshop over ‘Time and Emotions in Premodern Europe’. Deze workshop wordt georganiseerd binnen het kader van de Raymond van Uytven leerstoel, die dit jaar wordt bekleed door Prof. Dr. Miri Rubin.

Het volledige programma van de workshop kan je hieronder terugvinden. De workshop zal plaatsvinden op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen. Gelieve vóór woensdag 4 maart je deelname te registeren via deze link.

The Quintet of the Astonished (2000), Bill Viola, inspired by The Crowning with Thorns by Jheronimus Bosch (ca. 1510) © Photo Kira Perov, Bill Viola Studio 

Dies Namurcensis – 13 maart 2026, Namen

Op vrijdag 13 maart slaan de Vlaamse Werkgroep Mediëvistiek en de Réseau des médiévistes belges de langue française de handen in elkaar voor de Dies Namurcensis. Deze studiedag in Namen biedt de gelegenheid aan Franstalige en Nederlandstalige mediëvisten om elkaar en elkaars werk beter te leren kennen. Dr. Lisa Demets (Universiteit Antwerpen) zal tijdens een keynote-lezing haar nieuwste onderzoek voorstellen over seksueel geweld in de laatmiddeleeuwse Nederlanden. Daarna staan twee parallelle bezoeken op het programma. Een eerste groep gaat naar het TreM.a – Musée des Arts anciens waar we de tijdelijke tentoonstelling over de voormalige cisterciënzersabdij Notre-Dame du Vivier in Marche-les-Dames bezoeken. De andere groep werpt een blik achter de schermen van het Rijksarchief van Namen en zijn collectie. In de namiddag zullen acht beginnende onderzoekers, verbonden aan Vlaamse universiteiten en werkzaam in verschillende vakgebieden, hun doctoraatsonderzoek over de middeleeuwen voorstellen tijdens een postersessie. Tijdens de lunch en bij een drankje is er voldoende gelegenheid om collega’s van over de taalgrens beter te leren kennen.

We verwelkomen jullie graag vanaf 9u30 in de Université de Namur, L22 (Rue de Bruxelles 61, Namen, op wandelafstand van het station). Afronden doen we met een drankje rond 16u. Deelname is gratis, maar we vragen wel om je aanwezigheid te registreren via deze link of de QR-code in de poster.

Hopelijk tot dan!

Middeleeuwen Symposium 2026 in Zutphen

Op 12 juni 2026 delen experts uit diverse disciplines hun inzichten over verering in de middeleeuwen tijdens de negende editie van het Middeleeuwen Symposium in de Walburgiskerk van Zutphen. Tijdens deze editie zal de focus op heiligen en helden liggen. De experts onderzoeken hoe de betekenis van heiligen en helden werd gevormd en gedeeld, onder andere in beeldende kunst, literatuur en sociale netwerken. Onderwerpen variëren van het rituele landschap en pelgrimage tot de genderfluïde Sint Wilgefortis en de ‘laatste ridder’ Jacques de Lalaing. Ook de heilige en voorchristelijke trekken van de Angelsaksische held Beowulf komen aan bod.
 
De dag voordien, op donderdag 11 juni biedt het symposium ook opnieuw een Collegetour aan, met lezingen en excursies in het spoor van de ’top-heilige’ Antonius: van wonderman in de woestijn tot favoriet van Jheronimus Bosch. Meer informatie en het volledige programma van het symposium is terug te vinden op de website: www.middeleeuwen-symposium.nl

Medieval Studies Day 2025

Op 12 december vindt de jaarlijkse Medieval Studies Day 2025 plaats, georganiseerd door de Rijksuniversiteit Groningen. Deze jaarlijkse open dag voor leden van de Onderzoeksschool Mediëvistiek en onze Vlaamse collega’s is bedoeld om dialoog tussen mediëvisten -studenten, stafleden en onderzoekers- te bevorderen, om een platform te bieden voor nieuw en lopend onderzoek, met bijzondere aandacht voor bijdragen van promovendi en Research Master-studenten, en gezamenlijk verschillende thema’s binnen het vakgebied te verkennen.

Het volledige programma is hieronder terug te vinden. Wij nodigen jullie graag uit om deel te nemen, ideeën uit te wisselen en de diversiteit van de middeleeuwse studies in Nederland en Vlaanderen te ontdekken. Inschrijven kan tot 20 november 2025 via deze link.

Mmmonk School 2025 webinars over middeleeuwse getijdenboeken

Op 11 en 18 december organiseert de Mmmonk School twee webinars over de analyse van middeleeuwse getijdenboeken. Tijdens deze webinars bieden vier internationale experts heldere introducties over de studie van deze middeleeuwse bestsellers en delen zij praktische tips. Onder meer de datering, lokalisering en beschrijving van getijdenboeken komen aan bod.

Deelname aan deze webinars is gratis en staat open voor iedereen! Meer info over het programma en inschrijvingen vind je via deze link of de bijgaande poster.