Boekvoorstelling: ‘Socio-economic Inequalities during the conjuncture of the fourteenth century’

Op donderdag 26 maart om 16u vindt in Gent de boekvoorstelling van Socio-Economic Inequalities during the Conjuncture of the Fourteenth Century – Sources and Methods, Dynamics and Representations (Italy and Europe, ca. 1270 – ca. 1350) onder redactie van Davide Cristoferi plaats. Aan de hand van negentien originele en toonaangevende bijdragen, met een focus op Midden- en Noord-Italië en West-Europa tussen ca. 1270 en ca. 1350, wil het boek begrijpen waarom, hoe en in welke mate de middeleeuwse samenleving ongelijk was in de zeventig jaar vóór de Grote Pest van 1347–1352. Het presenteert een breed scala aan bronnen en methoden, verkent en bespreekt de oorzakelijke mechanismen van sociaaleconomische ongelijkheid, en onderzoekt hoe deze verschillen werden waargenomen, voorgesteld en aangepakt in de late middeleeuwen. De boekvoorstelling wordt in samenwerking met het Henri Pirenne Instituut georganiseerd aan de hand van een rondetafelgesprek met tussenkomsten van Eric Thoen en Jan Dumolyn. Meer informatie is terug te vinden via deze link. Gelieve uw aanwezigheid via een mail naar Stefan.Meysman@UGent.be te bevestigen.

Studiedag Middeleeuwen – Radboud Universiteit

De jaarlijkse Studiedag Middeleeuwen aan de Radboud Universiteit gaat dit jaar door op vrijdag 27 maart op de Radboud-campus in Nijmegen. Deze editie richt zich op het thema ‘Kennis, Kunst en Kunde in de Middeleeuwen’. De focus van de Studiedag ligt op hoe kennis, kunst en ambacht in de mondiale middeleeuwen (c. 500-1500 AD) werden gevormd, doorgegeven en gepraktiseerd. Wat voor rol speelde kennis in de belevingswereld van middeleeuwers? Hoe bedreven mensen in de Middeleeuwen wetenschap en verscheidene ambachten? Waar lagen de overlappen tussen kennis, kunst en kunde? Én: welke culturele, politieke, of economische betekenis geven wij tegenwoordig aan Middeleeuwse kennis, kunst en kunde? Hieronder vind je het volledige programma van deze dag terug.

Vacature: stadsarchivaris Ieper

De stad Ieper gaat op zoek naar een nieuwe stadsarchivaris. Bijgevolg schreven ze volgende vacature uit. Als stadsarchivaris sta je in voor het deskundig beheer van de collectie van Stadsarchief Ieper. Je ontwikkelt en realiseert een doordacht collectiebeleid voor fysieke en digitale archieven, adviseert directie en collega’s en bewaakt de kwaliteit, veiligheid en toekomstgerichte ontsluiting van de collectie. Je voert eigen historisch onderzoek, maakt een publieke vertaalslag hiervan en stimuleert en begeleidt onderzoek door derden. Je coördineert operationele processen rond registratie, conservatie, bruiklenen en verwervingen. Je bouwt het lokale en bovenlokale netwerk van het Stadsarchief verder uit, met het oog op samenwerking, complementariteit en synergie. Daarbij positioneer je het Stadsarchief als een betrouwbare partner en zorg je voor een kwaliteitsvolle dienstverlening naar de interne en externe gebruikers van het Stadsarchief, afgestemd op de behoeften en vragen die gesteld worden. Heb je interesse in deze functie, neem dan zeker een kijkje op deze website. Sollicitaties kunnen nog tot 22 maart 2026 worden ingestuurd.

Workshop: Time and Emotions in Premodern Europe (18 maart, Antwerpen)

Op woensdag 18 maart organiseert het Centrum voor Stadsgeschiedenis (Universiteit Antwerpen) een workshop over ‘Time and Emotions in Premodern Europe’. Deze workshop wordt georganiseerd binnen het kader van de Raymond van Uytven leerstoel, die dit jaar wordt bekleed door Prof. Dr. Miri Rubin.

Het volledige programma van de workshop kan je hieronder terugvinden. De workshop zal plaatsvinden op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen. Gelieve vóór woensdag 4 maart je deelname te registeren via deze link.

The Quintet of the Astonished (2000), Bill Viola, inspired by The Crowning with Thorns by Jheronimus Bosch (ca. 1510) © Photo Kira Perov, Bill Viola Studio 

Stroppen & Strijders: lezing door prof. dr. Jelle Haemers (18 maart)

Trefpunt en Masereelfonds Gent slaan de handen in elkaar voor de lezingenreeks Stroppen & Strijders: Gent, een sociale geschiedenis van een rebelse stad. In deze reeks vertellen verschillende specialisten in de sociale geschiedenis verhalen over gewone Gentenaars en hun dagelijkse leven. Verhalen van onderuit over échte Gentenaars dus.

Prof. dr. Jelle Haemers (KU Leuven) bijt op de spits af met de lezing ‘Het Rabot en het rebelse Gent’, over middeleeuwse opstanden en het leven van gewone mensen in laatmiddeleeuws Gent. Geen droge jaartallen, wel strijd, conflict en koppigheid avant la lettre. Het Rabot vormt daarbij niet louter een decorstuk, maar heeft alles te maken met de strijd van de Gentenaren tegen Maximiliaan van Oostenrijk.

De lezing vindt plaats op woensdag 18 maart (19u30) in de Trefpunt Concertzaal (Gent). Voor tickets en info kan je terecht op deze webpagina.

Vacature doctoraatsbursaal in de Middelnederlandse letterkunde (Universiteit Gent-Universiteit Leiden)

De Vakgroep Letterkunde aan de universiteit Gent is op zoek naar een doctoraatsbursaal (4 jaar) binnen de Middelnederlandse letterkunde. Ben jij gebeten door Middelnederlandse teksten, codicologie en digitale geesteswetenschappen? Dan biedt deze unieke doctoraatspositie jou de kans om mee te schrijven aan een grensverleggend onderzoeksproject.

Je werkt mee aan het FWO‑projectDe oorsprong van de Bijbel in het Nederlands”, waarin de vroegste Middelnederlandse vertalingen van bijbelteksten (1200–1350) centraal staan. Jij focust op de oudste Middelnederlandse vertaling van de Apocalyps, onderzoekt tekstgetuigen, bouwt mee aan een database, en plaatst de teksten in een bredere culturele, taalkundige en internationale context. Deze positie (Joint PhD met Universiteit Leiden) biedt de gelegenheid om te werken in een internationaal en sterk interdisciplinair netwerk.

De voorziene startdatum is 1 juni 2026 en solliciteren kan tot 31 maart. Meer informatie over deze vacature kan je terugvinden via deze link.


Vacature ERC-project: ECOLENT – Universiteit Gent

De Vakgroep Geschiedenis aan de Universiteit Gent is op zoek naar drie doctoraatsstudenten (1 + 3 jaar) en een postdoctoraal onderzoeker (1 jaar) om interdisciplinair onderzoek te verrichten naar biodiversiteit in Noord-Europa tijdens de late middeleeuwen (15e–16e eeuw), als onderdeel van het ERC-onderzoeksteam ECOLENT.

Het door de ERC gefinancierde project Ecological Entanglements and Biodiversity in Late Medieval Northern Europe, 1400–1600 (ECOLENT) ontwikkelt een nieuw conceptueel-methodologisch kader om biodiversiteit in een historische context te bestuderen. Dit gebeurt aan de hand van de laatmiddeleeuwse Hanze als casestudy. Deze handelsorganisatie kocht voedingsmiddelen en grondstoffen in Scandinavië en het Baltische gebied en ruilde die tegen vervaardigde goederen in de sterk verstedelijkte Lage Landen en Engeland. Op die manier ontstonden zowel economische als ecologische verbindingen tussen verschillende regio’s van Noord-Europa.

De centrale focus van het project ligt niet zozeer op menselijke activiteiten op zich, maar op de manier waarop biotische gemeenschappen reageerden op antropogene druk. Meer specifiek onderzoekt het project de impact van de sociaal-economische druk die werd gegenereerd door het Hanzeatische handelsnetwerk op de dier- en plantendiversiteit in zes regio’s (het graafschap Vlaanderen, het hertogdom Gelre, het hertogdom Sleeswijk, de hertogdommen Brunswijk-Lüneburg, Oost-Pruisen en het woiwodschap Krakau) tussen 1400 en 1600, aan de hand van zowel historische als archeologische bronnen.

Het project sluit aan bij actuele debatten binnen de ecologische natuurbescherming, zoals het gebruik van historische referentiewaarden om natuurbeschermingsdoelen vast te stellen en het belang van menselijke activiteiten voor het behoud van biodiversiteit. Daarnaast behandelt het ecologische vraagstukken rond adaptatie en fundamentele versus gerealiseerde niches. Van de succesvolle kandidaat wordt verwacht dat hij of zij de onderzoeksresultaten actief verspreidt en communiceert met verschillende belanghebbenden binnen en buiten de academische wereld.

Indien u interesse heeft in deze vacature raadpleeg deze link voor meer informatie of contacteer sander.govaerts@ugent.be.

Dies Namurcensis – 13 maart 2026, Namen

Op vrijdag 13 maart slaan de Vlaamse Werkgroep Mediëvistiek en de Réseau des médiévistes belges de langue française de handen in elkaar voor de Dies Namurcensis. Deze studiedag in Namen biedt de gelegenheid aan Franstalige en Nederlandstalige mediëvisten om elkaar en elkaars werk beter te leren kennen. Dr. Lisa Demets (Universiteit Antwerpen) zal tijdens een keynote-lezing haar nieuwste onderzoek voorstellen over seksueel geweld in de laatmiddeleeuwse Nederlanden. Daarna staan twee parallelle bezoeken op het programma. Een eerste groep gaat naar het TreM.a – Musée des Arts anciens waar we de tijdelijke tentoonstelling over de voormalige cisterciënzersabdij Notre-Dame du Vivier in Marche-les-Dames bezoeken. De andere groep werpt een blik achter de schermen van het Rijksarchief van Namen en zijn collectie. In de namiddag zullen acht beginnende onderzoekers, verbonden aan Vlaamse universiteiten en werkzaam in verschillende vakgebieden, hun doctoraatsonderzoek over de middeleeuwen voorstellen tijdens een postersessie. Tijdens de lunch en bij een drankje is er voldoende gelegenheid om collega’s van over de taalgrens beter te leren kennen.

We verwelkomen jullie graag vanaf 9u30 in de Université de Namur, L22 (Rue de Bruxelles 61, Namen, op wandelafstand van het station). Afronden doen we met een drankje rond 16u. Deelname is gratis, maar we vragen wel om je aanwezigheid te registreren via deze link of de QR-code in de poster.

Hopelijk tot dan!

Middeleeuwen Symposium 2026 in Zutphen

Op 12 juni 2026 delen experts uit diverse disciplines hun inzichten over verering in de middeleeuwen tijdens de negende editie van het Middeleeuwen Symposium in de Walburgiskerk van Zutphen. Tijdens deze editie zal de focus op heiligen en helden liggen. De experts onderzoeken hoe de betekenis van heiligen en helden werd gevormd en gedeeld, onder andere in beeldende kunst, literatuur en sociale netwerken. Onderwerpen variëren van het rituele landschap en pelgrimage tot de genderfluïde Sint Wilgefortis en de ‘laatste ridder’ Jacques de Lalaing. Ook de heilige en voorchristelijke trekken van de Angelsaksische held Beowulf komen aan bod.
 
De dag voordien, op donderdag 11 juni biedt het symposium ook opnieuw een Collegetour aan, met lezingen en excursies in het spoor van de ’top-heilige’ Antonius: van wonderman in de woestijn tot favoriet van Jheronimus Bosch. Meer informatie en het volledige programma van het symposium is terug te vinden op de website: www.middeleeuwen-symposium.nl

Boekvoorstelling: ‘De jeugd van tegenwoordig? Op zoek naar laatmiddeleeuwse jongerencultuur’

Op dinsdag 10 februari van 19u-20u30 stelt Peter Stabel op de publiekslezingenreeks van het Departement Geschiedenis van de Universiteit Antwerpen het boek dat hij samen met Anke De Meyer publiceerde: ‘De jeugd van tegenwoordig? Op zoek naar laatmiddeleeuwse jongerencultuur’ voor. Hij neemt je mee in de leefwereld van middeleeuwse jongeren. Op basis van originele bronnen zoals fictieliteratuur, opvoedingsboekjes, gerechtelijke documenten en zelfs beschrijvingen van interieurs biedt de lezing een diepgaande analyse van hoe jongeren in deze periode op dynamische wijze hun eigen identiteit vormgaven. Diverse facetten van wat het betekende om jong te zijn in de late middeleeuwen komen aan bod en vooral wordt duidelijk hoe jong zijn door de veranderende samenleving werd beïnvloed. Hoe bewogen jongeren zich in de stad, waar werkten en studeerden ze, en hoe brachten ze hun vrije tijd door. Van kleding en mode tot vrijetijdsbesteding, jongeren gebruikten verschillende middelen om een bepaalde boodschap uit te dragen en zich te onderscheiden, of net niet te onderscheiden van de volwassenen. 

De lezing onderzoekt niet alleen op welke wijze uiterlijke kenmerken van het jong zijn een cruciale rol speelden, maar gaat ook in op het verwachtingspatroon dat volwassenen hadden over jongeren en hoe sociale status dat grotendeels bepaalde. Alleszins dwong de grotere participatie van de middenklasse in de samenleving vanaf de veertiende eeuw jongeren in een steeds nauwer aansluitend keurslijf, waarbij zij haast als eerste lijn van een steeds strenger wordende burgermoraal optraden. Je kan je via deze link inschrijven voor de boekpresentatie en de receptie achteraf.