Op donderdag 26 maart om 16u vindt in Gent de boekvoorstelling van Socio-Economic Inequalities during the Conjuncture of the Fourteenth Century – Sources and Methods, Dynamics and Representations (Italy and Europe, ca. 1270 – ca. 1350) onder redactie van Davide Cristoferi plaats. Aan de hand van negentien originele en toonaangevende bijdragen, met een focus op Midden- en Noord-Italië en West-Europa tussen ca. 1270 en ca. 1350, wil het boek begrijpen waarom, hoe en in welke mate de middeleeuwse samenleving ongelijk was in de zeventig jaar vóór de Grote Pest van 1347–1352. Het presenteert een breed scala aan bronnen en methoden, verkent en bespreekt de oorzakelijke mechanismen van sociaaleconomische ongelijkheid, en onderzoekt hoe deze verschillen werden waargenomen, voorgesteld en aangepakt in de late middeleeuwen. De boekvoorstelling wordt in samenwerking met het Henri Pirenne Instituut georganiseerd aan de hand van een rondetafelgesprek met tussenkomsten van Eric Thoen en Jan Dumolyn. Meer informatie is terug te vinden via deze link. Gelieve uw aanwezigheid via een mail naar Stefan.Meysman@UGent.be te bevestigen.
Studiedag Middeleeuwen – Radboud Universiteit
De jaarlijkse Studiedag Middeleeuwen aan de Radboud Universiteit gaat dit jaar door op vrijdag 27 maart op de Radboud-campus in Nijmegen. Deze editie richt zich op het thema ‘Kennis, Kunst en Kunde in de Middeleeuwen’. De focus van de Studiedag ligt op hoe kennis, kunst en ambacht in de mondiale middeleeuwen (c. 500-1500 AD) werden gevormd, doorgegeven en gepraktiseerd. Wat voor rol speelde kennis in de belevingswereld van middeleeuwers? Hoe bedreven mensen in de Middeleeuwen wetenschap en verscheidene ambachten? Waar lagen de overlappen tussen kennis, kunst en kunde? Én: welke culturele, politieke, of economische betekenis geven wij tegenwoordig aan Middeleeuwse kennis, kunst en kunde? Hieronder vind je het volledige programma van deze dag terug.
Vacature: stadsarchivaris Ieper
De stad Ieper gaat op zoek naar een nieuwe stadsarchivaris. Bijgevolg schreven ze volgende vacature uit. Als stadsarchivaris sta je in voor het deskundig beheer van de collectie van Stadsarchief Ieper. Je ontwikkelt en realiseert een doordacht collectiebeleid voor fysieke en digitale archieven, adviseert directie en collega’s en bewaakt de kwaliteit, veiligheid en toekomstgerichte ontsluiting van de collectie. Je voert eigen historisch onderzoek, maakt een publieke vertaalslag hiervan en stimuleert en begeleidt onderzoek door derden. Je coördineert operationele processen rond registratie, conservatie, bruiklenen en verwervingen. Je bouwt het lokale en bovenlokale netwerk van het Stadsarchief verder uit, met het oog op samenwerking, complementariteit en synergie. Daarbij positioneer je het Stadsarchief als een betrouwbare partner en zorg je voor een kwaliteitsvolle dienstverlening naar de interne en externe gebruikers van het Stadsarchief, afgestemd op de behoeften en vragen die gesteld worden. Heb je interesse in deze functie, neem dan zeker een kijkje op deze website. Sollicitaties kunnen nog tot 22 maart 2026 worden ingestuurd.
Vacature ERC-project: ECOLENT – Universiteit Gent
De Vakgroep Geschiedenis aan de Universiteit Gent is op zoek naar drie doctoraatsstudenten (1 + 3 jaar) en een postdoctoraal onderzoeker (1 jaar) om interdisciplinair onderzoek te verrichten naar biodiversiteit in Noord-Europa tijdens de late middeleeuwen (15e–16e eeuw), als onderdeel van het ERC-onderzoeksteam ECOLENT.
Het door de ERC gefinancierde project Ecological Entanglements and Biodiversity in Late Medieval Northern Europe, 1400–1600 (ECOLENT) ontwikkelt een nieuw conceptueel-methodologisch kader om biodiversiteit in een historische context te bestuderen. Dit gebeurt aan de hand van de laatmiddeleeuwse Hanze als casestudy. Deze handelsorganisatie kocht voedingsmiddelen en grondstoffen in Scandinavië en het Baltische gebied en ruilde die tegen vervaardigde goederen in de sterk verstedelijkte Lage Landen en Engeland. Op die manier ontstonden zowel economische als ecologische verbindingen tussen verschillende regio’s van Noord-Europa.
De centrale focus van het project ligt niet zozeer op menselijke activiteiten op zich, maar op de manier waarop biotische gemeenschappen reageerden op antropogene druk. Meer specifiek onderzoekt het project de impact van de sociaal-economische druk die werd gegenereerd door het Hanzeatische handelsnetwerk op de dier- en plantendiversiteit in zes regio’s (het graafschap Vlaanderen, het hertogdom Gelre, het hertogdom Sleeswijk, de hertogdommen Brunswijk-Lüneburg, Oost-Pruisen en het woiwodschap Krakau) tussen 1400 en 1600, aan de hand van zowel historische als archeologische bronnen.
Het project sluit aan bij actuele debatten binnen de ecologische natuurbescherming, zoals het gebruik van historische referentiewaarden om natuurbeschermingsdoelen vast te stellen en het belang van menselijke activiteiten voor het behoud van biodiversiteit. Daarnaast behandelt het ecologische vraagstukken rond adaptatie en fundamentele versus gerealiseerde niches. Van de succesvolle kandidaat wordt verwacht dat hij of zij de onderzoeksresultaten actief verspreidt en communiceert met verschillende belanghebbenden binnen en buiten de academische wereld.
Indien u interesse heeft in deze vacature raadpleeg deze link voor meer informatie of contacteer sander.govaerts@ugent.be.
Middeleeuwen Symposium 2026 in Zutphen
Op 12 juni 2026 delen experts uit diverse disciplines hun inzichten over verering in de middeleeuwen tijdens de negende editie van het Middeleeuwen Symposium in de Walburgiskerk van Zutphen. Tijdens deze editie zal de focus op heiligen en helden liggen. De experts onderzoeken hoe de betekenis van heiligen en helden werd gevormd en gedeeld, onder andere in beeldende kunst, literatuur en sociale netwerken. Onderwerpen variëren van het rituele landschap en pelgrimage tot de genderfluïde Sint Wilgefortis en de ‘laatste ridder’ Jacques de Lalaing. Ook de heilige en voorchristelijke trekken van de Angelsaksische held Beowulf komen aan bod.
De dag voordien, op donderdag 11 juni biedt het symposium ook opnieuw een Collegetour aan, met lezingen en excursies in het spoor van de ’top-heilige’ Antonius: van wonderman in de woestijn tot favoriet van Jheronimus Bosch. Meer informatie en het volledige programma van het symposium is terug te vinden op de website: www.middeleeuwen-symposium.nl
Boekvoorstelling: ‘De jeugd van tegenwoordig? Op zoek naar laatmiddeleeuwse jongerencultuur’
Op dinsdag 10 februari van 19u-20u30 stelt Peter Stabel op de publiekslezingenreeks van het Departement Geschiedenis van de Universiteit Antwerpen het boek dat hij samen met Anke De Meyer publiceerde: ‘De jeugd van tegenwoordig? Op zoek naar laatmiddeleeuwse jongerencultuur’ voor. Hij neemt je mee in de leefwereld van middeleeuwse jongeren. Op basis van originele bronnen zoals fictieliteratuur, opvoedingsboekjes, gerechtelijke documenten en zelfs beschrijvingen van interieurs biedt de lezing een diepgaande analyse van hoe jongeren in deze periode op dynamische wijze hun eigen identiteit vormgaven. Diverse facetten van wat het betekende om jong te zijn in de late middeleeuwen komen aan bod en vooral wordt duidelijk hoe jong zijn door de veranderende samenleving werd beïnvloed. Hoe bewogen jongeren zich in de stad, waar werkten en studeerden ze, en hoe brachten ze hun vrije tijd door. Van kleding en mode tot vrijetijdsbesteding, jongeren gebruikten verschillende middelen om een bepaalde boodschap uit te dragen en zich te onderscheiden, of net niet te onderscheiden van de volwassenen.
De lezing onderzoekt niet alleen op welke wijze uiterlijke kenmerken van het jong zijn een cruciale rol speelden, maar gaat ook in op het verwachtingspatroon dat volwassenen hadden over jongeren en hoe sociale status dat grotendeels bepaalde. Alleszins dwong de grotere participatie van de middenklasse in de samenleving vanaf de veertiende eeuw jongeren in een steeds nauwer aansluitend keurslijf, waarbij zij haast als eerste lijn van een steeds strenger wordende burgermoraal optraden. Je kan je via deze link inschrijven voor de boekpresentatie en de receptie achteraf.
Publicatie: ‘De zintuiglijke beleving van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Antwerpen, ca. 1450-1566’
In navolging van Wendy Wauters haar bekroonde proefschrift publiceerde ze het boek ‘De zintuiglijke beleving van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Antwerpen, ca. 1450-1566. Geleefd geloof: een musicologisch en kunsthistorisch onderzoek’ bij Brepols. Meer details over deze publicatie zijn terug te vinden via deze link.
Erfgoed Challenge: albasten bas-reliëfs Kasteel van Gaasbeek
Het Kasteel van Gaasbeek bewaart een uitzonderlijke collectie albasten bas-reliëfs uit de vijftiende eeuw. Deze kunstwerken werden in de negentiende eeuw op verschillende Parijse veilingen verworven door de laatste bewoonster van het kasteel: markiezin Marie Arconati Visconti. Vandaag hebben de albasten dringend restauratie nodig: verkleuringen, vervuiling en oude herstelpogingen doen afbreuk aan hun oorspronkelijke pracht. Om deze meesterwerken opnieuw te laten schitteren, neemt het Kasteel van Gaasbeek deel aan de Erfgoed Challenge van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium. Breng nog tot 1 februari 2026 jouw stem uit voor de albasten bas-reliëfs, zodat ze eindelijk de broodnodige zorg kunnen krijgen!
Call for papers: Studiedag Middeleeuwen 2026
De Radboud Universiteit organiseert op vrijdag 27 maart 2026 opnieuw de Studiedag Middeleeuwen in Nijmegen. Deze studiedag is bedoeld voor iedereen die een belangstelling heeft voor de middeleeuwen. De editie van dit jaar heeft als thema Kennis, Kunst en Kunde in de Middeleeuwen en vindt plaats op de Radboud-campus. De focus van de Studiedag ligt dan ook op hoe kennis, kunst en ambacht in de mondiale middeleeuwen (c. 500-1500 AD) werden gevormd, doorgegeven en gepraktiseerd. In onderstaande pdf vindt u de call for papers. De deadline voor het indienen van de abstracts is 31 januari 2026.
Kerstconcert door Aventure-ensemble: AVE DOMINA
Op 20 december om 15u30 organiseert Adema Muziekproducties samen met het Aventure-ensemble een kerstconcert met een middeleeuws tintje in de Lutherse Kerk van Utrecht. Aventure laat met AVE DOMINA de kracht en uitstraling van intieme kerstmuziek van vijftiende-eeuwse vrouwen horen. Vocale en instrumentale kerstmuziek gaan vloeiend in elkaar over. Het waren vooral vrouwen die kerstmuziek uitvoerden, bewaarden en doorgaven in 15e-eeuws Nederland. Muziek die verbonden was met een Europees netwerk én typisch Nederlandse kerstliederen waarin Maria, de Geboorte, de Wieg en de winterse kou de verbeelding van deze 15e-eeuwse vrouwen hoorbaar maken. Intieme teksten over wiegen, voeden en koesteren; liefdevolle fantasie over het schamele schuurtje en de gure entourage: de kerstmuziek van deze vrouwen klinkt als een puur, tastbaar en aansprekend kerstverhaal.
Meer informatie over dit concert en hoe een ticketje te bemachtigen, is terug te vinden via deze website.