Lezing Tinneke Beeckman: Denker in woelige tijden – over Machiavelli’s politieke inzichten

Op woensdag 14 oktober organiseren het Willemsfonds, Davidsfonds, Masereelfonds en Vermeylenfonds een lezing door Tinneke Beeckman in het Erasmushuis in Anderlecht.

Niccolò Machiavelli (1469-1527) heeft de reputatie een cynische machtsdenker te zijn. Dat dankt hij aan zijn boek Il Principe, waarin hij beschrijft hoe een leider macht kan verwerven en behouden. Maar in zijn Discorsi zoekt de Florentijn naar de grondslagen van de vrije republiek. Machiavelli toont zich hier als een scherpzinnig, origineel en moedig denker, die de macht van nabij analyseert, en zijn publiek leert om het politieke theater te ontleden.

In deze lezing geeft Beeckman een overzicht van Machiavelli’s leven en werk. Ze reconstrueert zijn belangrijkste politieke inzichten. Daarbij speelt de actualiteit van Machiavelli’s denken een grote rol: zijn inzichten blijven voor mensen vandaag nog relevant.

Praktische informatie en tickets onder deze link!

“Niccolò Machiavelli in His Study” – Stefano Ussi (1984)

Call for Papers – Female Spaces in the Medieval World

Op 2, 3 en 4 juni 2027 vindt aan de Universiteit van Amsterdam het congres Female Spaces in the Medieval World plaats, gesponsord door de Dutch Research School for Medieval Studies en de Amsterdam School of Historical Research. De organisatoren verwelkomen voorstellen voor papers van ca. 20 minuten.

Het congres richt zich op het snijvlak tussen gender en (stedelijke) ruimte in de periode tussen de 5de en de 16de eeuw. Centraal staan ‘female spaces‘ als ruimtes toegankelijk voor vrouwen, gevormd door vrouwen of als bron van een collectieve levenswijze in de vorm van gemeenschapsleven of gedeelde activiteiten. Meer informatie is terug te vinden in onderstaande flyer.

Voorstellen voor papers kunnen tot 15 november 2026 worden bezorgd via email aan prof. dr. Serena Ferente (femalespacesconference@gmail.com), met inbegrip van een abstract en een korte biografie.

Symposium – Merovinger DNA: Nieuw licht op de vroege middeleeuwen in Vlaanderen

Op woensdag 25 november organiseren het KU Leuven Instituut voor Genetica en Samenleving (LIGAS) en het Laboratorium voor Menselijke Genetische Genealogie, in samenwerking met het Gallo-Romeins Museum, een symposium over Merovinger DNA. Wie leefde er in de vroege middeleeuwen in Vlaanderen, en hoe verhield die bevolking zich tot de wereld rond de Noordzee? Archeologen en genetici brengen tijdens dit symposium in het Gallo-Romeins Museum in Tongeren hun eerste antwoorden samen.

Inschrijven kan tot 20 november. Meer informatie over het programma en de registratie is te vinden onder deze link (or English version).

Oproep: Prijs van het Gentse Historische Onderzoek 2026

Deze prijs, uitgereikt door de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent (MGOG), bekroont een masterscriptie met betrekking tot de geschiedenis, archeologie of kunstgeschiedenis van de stad Gent.

Enkel studenten afgestudeerd in het academiejaar 2025-2026 kunnen deelnemen. Er is geen beperking wat betreft de nationaliteit van de auteurs. Het manuscript dient evenwel in één van de volgende talen te worden aangeboden: Nederlands, Frans of Engels.

De laureaat wordt verwacht het bekroonde werk als artikel te publiceren in de Handelingen van de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent.

De prijs bedraagt 500 EUR en wordt uitgereikt op de jaarlijkse Dag van het Gentse Historische Onderzoek in het STAM. De jury behoudt zich het recht voor om de prijs niet toe te kennen.

De uiterste indiendatum is 15 september 2026.

Een pdf-versie van de masterscriptie, aangevuld met een kort CV, wordt bezorgd aan prof. dr. Anne-Laure Van Bruaene, annelaure.vanbruaene@ugent.be.

Call for Papers: Medieval Animal Data Network @ IMC Leeds 2027

Op welke manieren hebben dieren in de middeleeuwen bijgedragen aan de vorming van gemeenschappen en wat waren de gevolgen daarvan voor de dieren zelf? Het Medieval Animal Data (MAD) netwerk organiseert tijdens het volgende International Medieval Congress in Leeds (5-8 juli 2027) twee sessies en een rondetafelgesprek rond het thema ‘Animals & Communities’. Zij verwelkomen voorstellen voor papers die – vanuit verschillende (inter-/trans-)disciplinaire invalshoeken – een licht werpen op dieren in (relatie tot) gemeenschappen in de globale middeleeuwen. Deelnemen kan zowel fysiek als online.

Voorstellen voor papers van ca. 20 minuten kunnen tot 7 september worden ingediend via dit formulier. Meer informatie is terug te vinden in bijgaande flyer.

Save the date: congres over steden in Middeleeuws Vlaanderen

Op 15 en 16 oktober organiseren prof. dr. Wim De Clerc (Universiteit Gent), Lennert Lapeere (Universiteit Gent), Jan Decorte (CO7) en dr. Hannelore Franck (Yper Museum) in Ieper een congres over het ontstaan en de groei van steden in het graafschap Vlaanderen tussen de tiende en dertiende eeuw.

Het graafschap Vlaanderen behoorde tot de meest verstedelijkte regio’s van middeleeuws Europa en onderzoek naar de vorming en groei van steden heeft dan ook steeds een sterke traditie gekend in Vlaanderen. In de voorbije decennia hebben historisch en stadsarcheologisch onderzoek op lokaal niveau heel wat nieuwe gegevens opgeleverd. Dit biedt de gelegenheid voor een nieuwe, geactualiseerde synthese van de stedelijke ontwikkeling in de volle en late middeleeuwen in het Graafschap Vlaanderen.

Een volledig programma volgt binnenkort, maar twee keynote speakers hebben alvast bevestigd: prof. dr. Jan Dumolyn (Universiteit Gent) zal praten over stadsontwikkeling in de vroege en volle middeleeuwen; Lennert Lapeere zal nieuwe gegevens presenteren over de stadsontwikkeling en textielindustrie in Ieper.

Inschrijven kan tot 10 oktober via de website van Yper Museum.

Lezing Koert Debeuf: De renaissance begon in Bagdad

Op woensdag 10 juni verwelkomt het Erasmushuis prof. dr. Koert Debeuf – professor Midden-Oosten en Wereldpolitiek aan de Vrije Universiteit Brussel – voor een lezing over de invloed van de Arabische wereld op de westerse renaissance. Die invloed uitte zich onder meer in de architectuur en de filosofie, en was groter dan vaak gedacht. Debeuf schetst hiermee een verfrissend beeld over de relatie tussen het Westen en het Oosten.

Alle informatie is te vinden op de website van het Erasmushuis.

Al-Bîrûnî, Sanʿat al-Asturlâb (De kunst van het astrolabium). Onbekende oorsprong, 13e eeuw. Paris, BNF, ms. arabe 6860, fol. 41v.

Boekvoorstelling: Valleien vertellen

Op 30 juni wordt het boek ‘Valleien vertellen. Een landschapsbiografie van de Dijle, de Demer en de Gete’ voorgesteld. Onze valleilandschappen zijn het resultaat van een duizenden jaren lange interactie tussen natuur en mens. Die evolutie laat zich lezen als een boeiende biografie, waarin verschillende disciplines – geografie, archeologie, historisch onderzoek – elkaar ontmoeten. In het boek wordt ruim aandacht besteed aan de middeleeuwen, vooral op basis van primaire bronnen. Een mijlpaal in het genre van de landschapsbiografie in Vlaanderen, vlot geschreven en rijkelijk geïllustreerd.

Het boek wordt op 30 juni voorgesteld tijdens een contactdag in Leuven, georganiseerd door het Centrum Agrarische Geschiedenis in samenwerking met het agentschap Onroerend Erfgoed, de provincie Vlaams-Brabant en de afdeling Geografie & Toerisme van KU Leuven. Naast de voorstelling van het boek kan je tijdens deze contactdag ook een expo bezoeken en lezingen van Vlaamse en Nederlandse experten volgen.

Voor meer informatie en inschrijving: https://www.valleienvertellen.be/nl/activiteiten/contactdag-valleien-vertellen

Positie doctoraatsonderzoeker Protest en gender

Binnen het project Women and Popular Protest in the Low Countries loopt een vacature voor een doctoraatsonderzoeker (joint PhD Universiteit van Amsterdam – KULeuven). Dit project onderzoekt welke politieke acties vrouwen in de laatmiddeleeuwse en vroegmoderne Nederlanden ondernamen en welke mogelijkheden zij hadden om het politieke beleid in steden te veranderen.

Hoe voerden vrouwen protest? Waarom? En was hun handelen succesvol? Als doctoraatsonderzoeker bestudeer je het zestiende-eeuwse protest in de Zuidelijke Nederlanden aan de hand van kronieken, petities, vonnissen en inquisitie-verslagen van opstanden in Gent, Mechelen en Antwerpen. In nauwe samenwerking met een andere promovendus die werkt over de Noordelijke Nederlanden, zal je op zoek gaan naar patronen in de politieke ideeën van vrouwen. Je voert onderzoek naar hun strategieën om die ideeën publiekelijk kenbaar te maken en evalueert de afloop van hun politieke acties. Hiermee voeg je een innovatieve bijdrage toe aan de geschiedenis van democratie.

De promotoren zijn Maartje van Gelder (UvA) en Jelle Haemers (KULeuven) en het project gaat bij voorkeur van start op 1 september 2026. Solliciteren kan tot 7 juni.

Meer informatie over de vacature en de modaliteiten voor sollicitatie, kan je vinden op deze webpagina.

Congres van Brussel, 20-23 augustus 2026

Van donderdag 20 tot zondag 23 augustus 2026 organiseert de Société Royal d’Archéologie de Bruxelles in het Paleis der Academiën het Congres van Brussel (12e congres van de Vereniging van Franstalige Kringen voor Geschiedenis en Archeologie van België / 59e congres van de Federatie van Kringen voor Archeologie en Geschiedenis van België). Bijdragen worden verdeeld over twaalf thematische secties:

  • Archeologie
  • Politieke geschiedenis, militaire geschiedenis en internationale betrekkingen
  • Economische en sociale geschiedenis
  • Geschiedenis van de instellingen en het recht
  • Geschiedenis van religies en filosofische stromingen
  • Geschiedenis van wetenschappen en technieken
  • Geschiedenis van het milieu en ruimtelijke ordening
  • Genealogie en familiegeschiedenis
  • Kunstgeschiedenis
  • Mondeling en immaterieel erfgoed, folklore
  • Archieven en bibliotheken
  • Roerend erfgoed en musea

Praktische inlichtingen en informatie over inschrijving is terug te vinden op de website van het congres. Wie graag wil bijdragen met een paper, kan zo snel mogelijk contact opnemen met Francoise Vigot (fvigot@srab.brussels). Bijdragen in het Nederlands zijn welkom!