Het Kasteel van Gaasbeek bewaart een uitzonderlijke collectie albasten bas-reliëfs uit de vijftiende eeuw. Deze kunstwerken werden in de negentiende eeuw op verschillende Parijse veilingen verworven door de laatste bewoonster van het kasteel: markiezin Marie Arconati Visconti. Vandaag hebben de albasten dringend restauratie nodig: verkleuringen, vervuiling en oude herstelpogingen doen afbreuk aan hun oorspronkelijke pracht. Om deze meesterwerken opnieuw te laten schitteren, neemt het Kasteel van Gaasbeek deel aan de Erfgoed Challenge van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium. Breng nog tot 1 februari 2026 jouw stem uit voor de albasten bas-reliëfs, zodat ze eindelijk de broodnodige zorg kunnen krijgen!
Call for papers: Studiedag Middeleeuwen 2026
De Radboud Universiteit organiseert op vrijdag 27 maart 2026 opnieuw de Studiedag Middeleeuwen in Nijmegen. Deze studiedag is bedoeld voor iedereen die een belangstelling heeft voor de middeleeuwen. De editie van dit jaar heeft als thema Kennis, Kunst en Kunde in de Middeleeuwen en vindt plaats op de Radboud-campus. De focus van de Studiedag ligt dan ook op hoe kennis, kunst en ambacht in de mondiale middeleeuwen (c. 500-1500 AD) werden gevormd, doorgegeven en gepraktiseerd. In onderstaande pdf vindt u de call for papers. De deadline voor het indienen van de abstracts is 31 januari 2026.
Kerstconcert door Aventure-ensemble: AVE DOMINA
Op 20 december om 15u30 organiseert Adema Muziekproducties samen met het Aventure-ensemble een kerstconcert met een middeleeuws tintje in de Lutherse Kerk van Utrecht. Aventure laat met AVE DOMINA de kracht en uitstraling van intieme kerstmuziek van vijftiende-eeuwse vrouwen horen. Vocale en instrumentale kerstmuziek gaan vloeiend in elkaar over. Het waren vooral vrouwen die kerstmuziek uitvoerden, bewaarden en doorgaven in 15e-eeuws Nederland. Muziek die verbonden was met een Europees netwerk én typisch Nederlandse kerstliederen waarin Maria, de Geboorte, de Wieg en de winterse kou de verbeelding van deze 15e-eeuwse vrouwen hoorbaar maken. Intieme teksten over wiegen, voeden en koesteren; liefdevolle fantasie over het schamele schuurtje en de gure entourage: de kerstmuziek van deze vrouwen klinkt als een puur, tastbaar en aansprekend kerstverhaal.
Meer informatie over dit concert en hoe een ticketje te bemachtigen, is terug te vinden via deze website.
Lezingenreeks: ‘Kleurrijke vreemde vogels tussen abdijen en kastelen’
In het voorjaar van 2026 organiseren Vzw Familiares de Dunis en het Abdijmuseum Ten Duinen opnieuw een lezingenreeks: ‘Kleurrijke vreemde vogels tussen abdijen en kastelen. Gelijkheid en uitsluiting binnen de middeleeuwse samenleving.’ Ditmaal staan er zes interessante lezingen op het programma die focussen op de maatschappelijke diversiteit van de middeleeuwse samenleving.
Op 1 maart zal Mathijs Speecke (UGent) het hebben over de stand van zaken in het onderzoek naar ongelijkheid in de middeleeuwen en hoe de middeleeuwers zelf naar verschillen in rijkdom en armoede keken, met een bijzondere aandacht voor Kust-Vlaanderen. Op 15 maart bespreekt Hendrik Callewier (KULeuven, Rijksarchieven Brugge en Kortrijk) de merkwaardige mix van vluchtelingen, pelgrims en andere bezoekers die onze contreien bezochten. De derde lezing door Maxime Poulain (UGent) op 12 april focust op hoe archeologie en materiële cultuur kunnen bijdragen aan onze kennis over diversiteit in de middeleeuwen. Vervolgens werpt Chanelle Delameillieure (KULeuven) op 26 april haar licht op de perceptie over ongehuwde vrouwen. Op 10 mei neemt Ortwin Huysmans (KULeuven) de innovatie van de Kerk tijdens de hoge middeleeuwen (c. 1000-1300) onder de loep. Bart Lambert (VUBrussel) sluit de lezingenreeks af op 17 mei met een lezing over de kooplieden die zich (tijdelijk) vestigden in de handelsmetropool Brugge.
Meer informatie en hoe je je kan inschrijven vind je terug via deze website.
Medieval Studies Day 2025
Op 12 december vindt de jaarlijkse Medieval Studies Day 2025 plaats, georganiseerd door de Rijksuniversiteit Groningen. Deze jaarlijkse open dag voor leden van de Onderzoeksschool Mediëvistiek en onze Vlaamse collega’s is bedoeld om dialoog tussen mediëvisten -studenten, stafleden en onderzoekers- te bevorderen, om een platform te bieden voor nieuw en lopend onderzoek, met bijzondere aandacht voor bijdragen van promovendi en Research Master-studenten, en gezamenlijk verschillende thema’s binnen het vakgebied te verkennen.
Het volledige programma is hieronder terug te vinden. Wij nodigen jullie graag uit om deel te nemen, ideeën uit te wisselen en de diversiteit van de middeleeuwse studies in Nederland en Vlaanderen te ontdekken. Inschrijven kan tot 20 november 2025 via deze link.
International conference: “Medieval Texts and their Social Contexts”
Op donderdag en vrijdag 13-14 november 2025 organiseren het Henri Pirenne Instituut voor Middeleeuwse Studies, samen met de RELICS-Onderzoeksgroep en het internationale onderzoeksnetwerk Literatures without Borders, een tweedaagse internationale conferentie in het Sint-Baafshuis in Gent met als thema “Medieval Texts and their Social Contexts. Performance, Performativity, Agents and Genres”
Deze conferentie bouwt voort op recent onderzoek naar de sociale werelden van middeleeuwse teksten in uiteenlopende literaire, taalkundige en historische contexten. Daarbij staan begrippen als oraliteit, auraliteit, gebaar, ritueel, materialiteit en agency centraal als nieuwe manieren om teksten historisch te benaderen. Vanuit een vergelijkend perspectief brengt de conferentie case-studies uit verschillende contexten, talen en genres samen om te onderzoeken hoe teksten functioneerden binnen sociale contexten, waarbij hun geschreven vorm slechts één aspect van hun bestaan vormt.
Het volledige programma is hieronder terug te vinden en ook registreren is vanaf nu mogelijk via deze link. Het is ook mogelijk om voor afzonderlijke sessies in te schrijven.
“The portable universe”. A build-your-self astrolabe workshop
Tegenwoordig decoreren astrolabia wetenschappelijke en populaire boeken over de geschiedenis van de wetenschap en illustreren ze in tentoonstellingen premoderne wetenschap, met name in islamitische samenlevingen. In films verwijzen ze naar de middeleeuwse geleerde of de tovenaar, terwijl in premoderne figuren een persoon met een astrolabium verwijst naar de astronoom of de astroloog. Hoe decoratief deze multifunctionele instrumenten ook zijn, hoe worden ze gebruikt? En wat kun je er eigenlijk allemaal mee doen?
Op maandag 22 september van 13u tot 17u geeft Petra G. Schmidl (Friedrich-Alexander Universität, Erlangen-Nürnberg) een “build-your-self astrolabe” workshop aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Na een korte introductie over de geschiedenis en wiskunde van dit fascinerende instrument, biedt deze workshop de mogelijkheid om een eenvoudig papieren model van een astrolabium te bouwen en vervolgens te leren hoe je er taken mee kunt uitvoeren. Je kan je voor deze workshop inschrijven door een mailtje te sturen naar bruno.schalekamp@ru.nl. Meer informatie vind je terug via onderstaande uitnodiging.
Call for papers: IMC Leeds 2026 – “Staging nobility in urban space”
Tijdens het jaarlijkse International Medieval Congress in Leeds in juli 2026 organiseren Sieben Feys (UGent & UvA) en Julia van Leeuwen (UvA) de sessie “Staging nobility in urban space. Noble commemoration and representation in medieval towns”. In deze sessie nodigen ze (beginnende) onderzoekers uit om te reflecteren over de manier waarop adellijke families de stedelijke ruimte gebruikten om hun afstamming te tonen, de legitieme voortzetting van hun gezag uit te dragen en hun heerlijke macht te consolideren. Wil je volgend jaar in Leeds deelnemen? Dien dan uiterlijk tegen 15 september een titel, een abstract van ca. 100 woorden en een korte CV in. Papers dienen een lengte te hebben van 15 tot 20 minuten. Hieronder vind je de volledige call for papers terug voor meer informatie en contactgegevens.
Prijs van het Gentse Historische Onderzoek 2025
Deze prijs uitgereikt door de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent (MGOG) bekroont een masterscriptie met betrekking tot de geschiedenis, archeologie en kunstgeschiedenis van de stad Gent.
Enkel studenten afgestudeerd (of die verwachten te zullen afstuderen) in het academiejaar 2024-2025 kunnen deelnemen. Er is geen beperking wat betreft de nationaliteit van de auteurs. Het manuscript dient evenwel in één van de volgende talen te worden aangeboden: Nederlands, Frans of Engels. De laureaat wordt verwacht het bekroonde werk als monografie of als artikel te publiceren in de Verhandelingen/Handelingen van de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent. De prijs bedraagt 500 EUR en wordt uitgereikt op de jaarlijkse Dag van het Gentse Historische Onderzoek in het STAM. De jury behoudt zich het recht voor om de prijs niet toe te kennen.
De uiterste indiendatum van de pdf-versie is 1 september 2025. Eén exemplaar van de masterscriptie, aangevuld met een kort CV, wordt bezorgd aan prof. dr. Anne-Laure Van Bruaene, Vakgroep Geschiedenis, Universiteit Gent, Sint-Pietersnieuwstraat 35, 9000 Gent. Een pdf wordt verzonden naar annelaure.vanbruaene@ugent.be.
Call for papers: ‘Bound for Devotion’
Het ERC-StG Pages of Prayer-project organiseert van 1 tot en met 3 juli 2026 de conferentie ‘Bound for Devotion: The Prayer Book as Object and Practice, 1300–1800’ in Leiden. Deze conferentie zal nieuw licht werpen op gebed in laatmiddeleeuws en vroegmodern Europa door het bredere ecosysteem van gebedenboeken te verkennen. De keynotes worden gegeven door Walter Melion en Kathryn Rudy. Meer informatie is te vinden via deze link en in onderstaande pdf vindt u de call for papers. Tot uiterlijk 1 oktober 2025 kunnen de abstracts worden ingestuurd.