Monthly Archives: January 2019

Lezing Mariken Teeuwen “Martianus Capella in Gent: laatantiek Afrika in de wereld van het middeleeuwse klooster” (12 Februari, 20 u)

Op dinsdag 12 Februari 2019 organiseert de vzw In Monte Blandinio een avondlezing.  Prof. Mariken Teeuwen  (Huygens ING, Universiteit Utrecht) geeft een lezing getiteld ‘Martianus Capella in Gent: laatantiek Afrika in de wereld van het middeleeuwse klooster’:

Martianus Capella’s De nuptiis Philologiae et Mercurii  (Over het huwelijk van Philologia en Mercurius) is een fascinerende tekst: het is een handboek uit de vijfde eeuw over de zeven Vrije Kunsten dat de Grieks-Latijnse pre-christelijke geleerde traditie weerspiegelt, gesteld in het gekunstelde Latijn dat de laatantieke geleerde cultuur van Romeins Noord-Africa kenmerkt. Over de auteur weten we weinig, behalve dat hij in Carthago actief was in de vijfde eeuw, en dat hij een boek schreef waarin het christelijke wereldbeeld (dat intussen dominant was) geheel en al onvermeld blijft. Dit boek vat de geleerde traditie samen op het terrein van de grammatica, retorica, dialectica, meetkunde, wiskunde, sterrenkunde en de muziek zoals die uit het Grieks aan de Romeinse wereld is overgeleverd, en hult de geleerde stof in een rijk opgetuigd Grieks-mythologisch geheel.

In de moderne tijd is het werk van Martianus vaak neerbuigend besproken: Martianus was geen groot licht, hij reeg autoriteiten aaneen zonder al te veel begrip van de geleerde inhoud en hij deed dit in een extravagante, over-the-top stijl. In de middeleeuwen, echter, genoot het werk een bijzonder grote populariteit. In de negende-eeuwse kopieën is de tekst meestal voorzien van uitgebreide commentaren op allerlei aspecten van de tekst: zowel de taal, als de wetenschappelijke inhoud, als de dichtvormen, als de mythologische en Grieks-filosofische setting. In deze voordracht zal ik ingaan op die commentaartradities, de aard, omvang en inhoud van de commentaren, de technieken die men gebruikte om de lezer door de stof te leiden, etcetera. Ik doe dit aan de hand van twee handschriften waarvan we weten dat ze in de ieder geval in de elfde eeuw, ten tijde van Abt Wichard, in Gent waren: Vaticaanstad, Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat.lat. 1987 en Leiden, Universiteitsbibliotheek, BPL 88.

In diezelfde tijd en ook later waren er in Gent meer handschriften met klassieke en laat-klassieke teksten. In het tweede deel van de voordracht zullen we ook naar enkele andere Gentse handschriften kijken, om zo een indruk te krijgen van de rijke intellectuele activiteit in het klooster.

De lezing (in het Nederlands) vindt plaats in het Blandijn, Auditorium 1 (Jan Broeckx) en gaat van start om 20 uur.

CfP ‘Sound and Silence in the Medieval and Early Modern World’ (Dublin, 26-28 April 2019)

On 26-28 April 2019, Trinity College Dublin will be hosting the annual Borderlines conference. The conference is in its 23rd year and attracts a large number of medievalists and early modernists from Europe and further afield.

This year’s theme is ‘Sound and Silence in the Medieval and Early Modern World’. While the concept of silence may seem antithetical to expression, a knowledge of the elements that serve to either silence narratives or aid in their articulation is integral to understanding any artistic or literary production and the culture from which it originates. In the medieval and early modern periods, silence was inextricably linked to prevailing ideas and ideologies – both religious and secular. The role of sound in the music, prose, and poetry of these periods is also crucial to the proliferation of ideas. Analyses of the roles that sound and silence play in literature and other forms of expression are thus vital to understanding the social, cultural, aesthetic, and political environments in the medieval and early modern world.

We invite abstracts of no more than 300 words for 20-minute papers focussing on one or both concepts. The deadline for abstracts is Monday 4th February 2019.

Abstracts should be submitted via the ‘Submit Your Abstracts’ link on our website borderlinesxxiii.wordpress.com

Any questions or queries can be addressed to borderlinesxxiii@gmail.com

Nieuwe workshop ‘Transkribus’, 8 Februari 2019, Antwerpen

After a very successful Transkribus workshop at the UGent in September, we are organising another Transkribus workshop at the University of Antwerp on Friday 8 February 2019. The aim of this workshop is to offer a hands-on Transkribus session of three hours. It will be delivered by Dr. Louise Seaward (University College London) of the Bentham Project<https://www.ucl.ac.uk/bentham-project/>.

Transkribus is a free and open platform for automated recognition, transcription and searching of historical documents, using Handwritten Text Recognition (HTR) and Optical Character Recognition (OCR). The workshop is aimed at scholars who are involved in the transcription and editing of historical documents. It already has promising results, as the Bentham project has already reached a 95% recognition-rate on printed texts from the 18th century. Hence our aim to offer some necessary first training to get to grips with the platform and the technology to be able to use and to apply it in our own research.

Participation is not limited to a specific university. Registration is free, but please register by sending an email to workshopdh18@gmail.com. Please indicate whether you want to register for the morning session (9-12) or the afternoon session (13-16). You will need to bring your own laptop to this workshop.

Please note that the number of participants is limited and registrations will be accepted in the order of arrival. We will work with a waiting list and if there is enough interest, we will soon organise another workshop. Let us know if you do not want your data to be stored for this purpose.

‘Fonder et exclure, ou les ambiguïtés du programme communal. À propos de la Porta romana de Milan (1171)’ (16 januari 2019, Namen)

Openingsconferentie van het Collège Belgique in Namen door Patrick Boucheron op 16 januari 2019

Les bas-reliefs de la Porta Romana de Milan constituent un programme sculpté complexe et de grande ampleur, qui est le premier exemple connu d’art communal. Sa visée est apparemment laïque et commémorative : il s’agit de rappeler la destruction de la ville par Frédéric Barberousse en 1162, l’expulsion de ses habitants et leur retour cinq ans plus tard. En 1167, les Milanais reprenaient pied dans leur histoire et fondaient du même coup l’identité politique de leur commune dans le souvenir cuisant d’un passé récent. Mais les bas-reliefs commandés par les consuls en 1171 donnent aussi à voir une scène étrange, où saint Ambroise chasse les ariens de la ville. La cité se refonde par un geste d’exclusion. L’analyse iconographique de ce décor sculpté tentera d’y déceler le jeu heurté des temporalités et des ambivalences, éclairant du même coup le programme politique de la commune lombarde à un moment décisif de son histoire.

Voor de uitnodiging en het programma, klik hier.

Milan, Porta Romana, pilier de droite (l’expulsion des ariens)