Oproep: Prijs van het Gentse Historische Onderzoek 2026

Deze prijs, uitgereikt door de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent (MGOG), bekroont een masterscriptie met betrekking tot de geschiedenis, archeologie of kunstgeschiedenis van de stad Gent.

Enkel studenten afgestudeerd in het academiejaar 2025-2026 kunnen deelnemen. Er is geen beperking wat betreft de nationaliteit van de auteurs. Het manuscript dient evenwel in één van de volgende talen te worden aangeboden: Nederlands, Frans of Engels.

De laureaat wordt verwacht het bekroonde werk als artikel te publiceren in de Handelingen van de Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent.

De prijs bedraagt 500 EUR en wordt uitgereikt op de jaarlijkse Dag van het Gentse Historische Onderzoek in het STAM. De jury behoudt zich het recht voor om de prijs niet toe te kennen.

De uiterste indiendatum is 15 september 2026.

Een pdf-versie van de masterscriptie, aangevuld met een kort CV, wordt bezorgd aan prof. dr. Anne-Laure Van Bruaene, annelaure.vanbruaene@ugent.be.

Call for Papers: Medieval Animal Data Network @ IMC Leeds 2027

Op welke manieren hebben dieren in de middeleeuwen bijgedragen aan de vorming van gemeenschappen en wat waren de gevolgen daarvan voor de dieren zelf? Het Medieval Animal Data (MAD) netwerk organiseert tijdens het volgende International Medieval Congress in Leeds (5-8 juli 2027) twee sessies en een rondetafelgesprek rond het thema ‘Animals & Communities’. Zij verwelkomen voorstellen voor papers die – vanuit verschillende (inter-/trans-)disciplinaire invalshoeken – een licht werpen op dieren in (relatie tot) gemeenschappen in de globale middeleeuwen. Deelnemen kan zowel fysiek als online.

Voorstellen voor papers van ca. 20 minuten kunnen tot 7 september worden ingediend via dit formulier. Meer informatie is terug te vinden in bijgaande flyer.

Save the date: congres over steden in Middeleeuws Vlaanderen

Op 15 en 16 oktober organiseren prof. dr. Wim De Clerc (Universiteit Gent), Lennert Lapeere (Universiteit Gent), Jan Decorte (CO7) en dr. Hannelore Franck (Yper Museum) in Ieper een congres over het ontstaan en de groei van steden in het graafschap Vlaanderen tussen de tiende en dertiende eeuw.

Het graafschap Vlaanderen behoorde tot de meest verstedelijkte regio’s van middeleeuws Europa en onderzoek naar de vorming en groei van steden heeft dan ook steeds een sterke traditie gekend in Vlaanderen. In de voorbije decennia hebben historisch en stadsarcheologisch onderzoek op lokaal niveau heel wat nieuwe gegevens opgeleverd. Dit biedt de gelegenheid voor een nieuwe, geactualiseerde synthese van de stedelijke ontwikkeling in de volle en late middeleeuwen in het Graafschap Vlaanderen.

Een volledig programma volgt binnenkort, maar twee keynote speakers hebben alvast bevestigd: prof. dr. Jan Dumolyn (Universiteit Gent) zal praten over stadsontwikkeling in de vroege en volle middeleeuwen; Lennert Lapeere zal nieuwe gegevens presenteren over de stadsontwikkeling en textielindustrie in Ieper.

Inschrijven kan tot 10 oktober via de website van Yper Museum.

Lezing Koert Debeuf: De renaissance begon in Bagdad

Op woensdag 10 juni verwelkomt het Erasmushuis prof. dr. Koert Debeuf – professor Midden-Oosten en Wereldpolitiek aan de Vrije Universiteit Brussel – voor een lezing over de invloed van de Arabische wereld op de westerse renaissance. Die invloed uitte zich onder meer in de architectuur en de filosofie, en was groter dan vaak gedacht. Debeuf schetst hiermee een verfrissend beeld over de relatie tussen het Westen en het Oosten.

Alle informatie is te vinden op de website van het Erasmushuis.

Al-Bîrûnî, Sanʿat al-Asturlâb (De kunst van het astrolabium). Onbekende oorsprong, 13e eeuw. Paris, BNF, ms. arabe 6860, fol. 41v.

Boekvoorstelling: Valleien vertellen

Op 30 juni wordt het boek ‘Valleien vertellen. Een landschapsbiografie van de Dijle, de Demer en de Gete’ voorgesteld. Onze valleilandschappen zijn het resultaat van een duizenden jaren lange interactie tussen natuur en mens. Die evolutie laat zich lezen als een boeiende biografie, waarin verschillende disciplines – geografie, archeologie, historisch onderzoek – elkaar ontmoeten. In het boek wordt ruim aandacht besteed aan de middeleeuwen, vooral op basis van primaire bronnen. Een mijlpaal in het genre van de landschapsbiografie in Vlaanderen, vlot geschreven en rijkelijk geïllustreerd.

Het boek wordt op 30 juni voorgesteld tijdens een contactdag in Leuven, georganiseerd door het Centrum Agrarische Geschiedenis in samenwerking met het agentschap Onroerend Erfgoed, de provincie Vlaams-Brabant en de afdeling Geografie & Toerisme van KU Leuven. Naast de voorstelling van het boek kan je tijdens deze contactdag ook een expo bezoeken en lezingen van Vlaamse en Nederlandse experten volgen.

Voor meer informatie en inschrijving: https://www.valleienvertellen.be/nl/activiteiten/contactdag-valleien-vertellen

Positie doctoraatsonderzoeker Protest en gender

Binnen het project Women and Popular Protest in the Low Countries loopt een vacature voor een doctoraatsonderzoeker (joint PhD Universiteit van Amsterdam – KULeuven). Dit project onderzoekt welke politieke acties vrouwen in de laatmiddeleeuwse en vroegmoderne Nederlanden ondernamen en welke mogelijkheden zij hadden om het politieke beleid in steden te veranderen.

Hoe voerden vrouwen protest? Waarom? En was hun handelen succesvol? Als doctoraatsonderzoeker bestudeer je het zestiende-eeuwse protest in de Zuidelijke Nederlanden aan de hand van kronieken, petities, vonnissen en inquisitie-verslagen van opstanden in Gent, Mechelen en Antwerpen. In nauwe samenwerking met een andere promovendus die werkt over de Noordelijke Nederlanden, zal je op zoek gaan naar patronen in de politieke ideeën van vrouwen. Je voert onderzoek naar hun strategieën om die ideeën publiekelijk kenbaar te maken en evalueert de afloop van hun politieke acties. Hiermee voeg je een innovatieve bijdrage toe aan de geschiedenis van democratie.

De promotoren zijn Maartje van Gelder (UvA) en Jelle Haemers (KULeuven) en het project gaat bij voorkeur van start op 1 september 2026. Solliciteren kan tot 7 juni.

Meer informatie over de vacature en de modaliteiten voor sollicitatie, kan je vinden op deze webpagina.

Congres van Brussel, 20-23 augustus 2026

Van donderdag 20 tot zondag 23 augustus 2026 organiseert de Société Royal d’Archéologie de Bruxelles in het Paleis der Academiën het Congres van Brussel (12e congres van de Vereniging van Franstalige Kringen voor Geschiedenis en Archeologie van België / 59e congres van de Federatie van Kringen voor Archeologie en Geschiedenis van België). Bijdragen worden verdeeld over twaalf thematische secties:

  • Archeologie
  • Politieke geschiedenis, militaire geschiedenis en internationale betrekkingen
  • Economische en sociale geschiedenis
  • Geschiedenis van de instellingen en het recht
  • Geschiedenis van religies en filosofische stromingen
  • Geschiedenis van wetenschappen en technieken
  • Geschiedenis van het milieu en ruimtelijke ordening
  • Genealogie en familiegeschiedenis
  • Kunstgeschiedenis
  • Mondeling en immaterieel erfgoed, folklore
  • Archieven en bibliotheken
  • Roerend erfgoed en musea

Praktische inlichtingen en informatie over inschrijving is terug te vinden op de website van het congres. Wie graag wil bijdragen met een paper, kan zo snel mogelijk contact opnemen met Francoise Vigot (fvigot@srab.brussels). Bijdragen in het Nederlands zijn welkom!

Symposium: Heiligen & Helden in de Middeleeuwen (Zutphen, 12 juni 2026)

Het Erfgoedcentrum Zutphen, de Historische Vereniging Zupthen en de Sint Anthony Groote Broederschap organiseren op 12 juni het Middeleeuwen Symposium, dit jaar met het thema Heiligen & Helden. Wegwijzers in een onzekere wereld. De levensverhalen van heiligen en helden boden aanleiding tot bewondering of vermaak en zij fungeerden als modellen voor gedrag, geloof en maatschappelijke orde. Hun plaatsen van verering en herdenking vormden knooppunten waar mensen ideeën en ervaringen uitwisselden. In de Walburgiskerk te Zutphen belichten twaalf Nederlandse en Belgische experts hoe de betekenis van heiligen en helden werd gevormd en gedeeld, onder andere in beeldende kunsten, literatuur en sociale netwerken. Dagvoorzitter is Prof. dr. Johan Oosterman (Radboud Universiteit).

Voor het programma en inschrijving zie: www.middeleeuwen-symposium.nl

Signum Symposium 2026: Stille Steunpilaren

Op zaterdagmiddag 18 april 2026 organiseert de Contactgroep Signum op de Vrije Universiteit Amsterdam een symposium “Stille steunpilaren” rond het thema lekenbroeders en -zusters in het middeleeuwse kloosterleven. Deze eerder onderbelichte groep maakte het dagelijkse functioneren van de kloosterinstellingen mogelijk en vormde een verbinding tussen het monastieke leven en de sociale, economische en religieuze werkelijkheid buiten de kloostermuren. Dit symposium wil dan ook nieuwe perspectieven openen op de interne dynamiek van kloosters. Sprekers zijn Tom GaensNoel GeirnaertHans Mol en Jos Pierik. De dag wordt afgesloten met een wandeling langs de sporen van middeleeuwse kloosters in de Amsterdamse binnenstad.

Meer informatie en het volledige dagprogramma zijn terug te vinden op deze webpagina.

Call for participation: Summer School “From Parchment to Pixel and Back” (Rome, 19-24 juli 2026)

Van zondag 19 tot en met vrijdag 24 juli organiseert de Universität Zürich, in samenwerking met de afdeling musicologie van de KU Leuven, de Università degli Studi di Pavia en de Universität Regenburg een summer school in Rome onder de titel “From Parchment to Pixel and Back”. Deze summer school brengt muziek, boekgeschiedenis en Digital Humanities samen, en kijkt specifiek naar drie complementaire benaderingen – materieel, digitaal en performatief – van laatmiddeleeuwse en vroegmoderne muzikale bronnen. De opleiding biedt een training in de analyse van muzikale handschriften en geprinte bronnen, waarbij deze bronnen ook worden gesitueerd in een bredere institutionele, liturgische en culturele context.

Deze summer school is gericht op masterstudenten en doctoraatsonderzoekers en biedt plaats aan twaalf deelnemers. Voor deelnemers van de partneruniversiteiten kunnen accommodatie, reiskosten, ontbijt en lunch worden gedekt door het Instituto Svizzero, waar de zomerschool plaatsvindt. Solliciteren kan tot 19 april. Meer praktische informatie over deze summerschool en het sollicitatieproces is terug te vinden in het bijgaande document.