Lezing Koert Debeuf: De renaissance begon in Bagdad

Op woensdag 10 juni verwelkomt het Erasmushuis prof. dr. Koert Debeuf – professor Midden-Oosten en Wereldpolitiek aan de Vrije Universiteit Brussel – voor een lezing over de invloed van de Arabische wereld op de westerse renaissance. Die invloed uitte zich onder meer in de architectuur en de filosofie, en was groter dan vaak gedacht. Debeuf schetst hiermee een verfrissend beeld over de relatie tussen het Westen en het Oosten.

Alle informatie is te vinden op de website van het Erasmushuis.

Al-Bîrûnî, Sanʿat al-Asturlâb (De kunst van het astrolabium). Onbekende oorsprong, 13e eeuw. Paris, BNF, ms. arabe 6860, fol. 41v.

Boekvoorstelling: Valleien vertellen

Op 30 juni wordt het boek ‘Valleien vertellen. Een landschapsbiografie van de Dijle, de Demer en de Gete’ voorgesteld. Onze valleilandschappen zijn het resultaat van een duizenden jaren lange interactie tussen natuur en mens. Die evolutie laat zich lezen als een boeiende biografie, waarin verschillende disciplines – geografie, archeologie, historisch onderzoek – elkaar ontmoeten. In het boek wordt ruim aandacht besteed aan de middeleeuwen, vooral op basis van primaire bronnen. Een mijlpaal in het genre van de landschapsbiografie in Vlaanderen, vlot geschreven en rijkelijk geïllustreerd.

Het boek wordt op 30 juni voorgesteld tijdens een contactdag in Leuven, georganiseerd door het Centrum Agrarische Geschiedenis in samenwerking met het agentschap Onroerend Erfgoed, de provincie Vlaams-Brabant en de afdeling Geografie & Toerisme van KU Leuven. Naast de voorstelling van het boek kan je tijdens deze contactdag ook een expo bezoeken en lezingen van Vlaamse en Nederlandse experten volgen.

Voor meer informatie en inschrijving: https://www.valleienvertellen.be/nl/activiteiten/contactdag-valleien-vertellen

Positie doctoraatsonderzoeker Protest en gender

Binnen het project Women and Popular Protest in the Low Countries loopt een vacature voor een doctoraatsonderzoeker (joint PhD Universiteit van Amsterdam – KULeuven). Dit project onderzoekt welke politieke acties vrouwen in de laatmiddeleeuwse en vroegmoderne Nederlanden ondernamen en welke mogelijkheden zij hadden om het politieke beleid in steden te veranderen.

Hoe voerden vrouwen protest? Waarom? En was hun handelen succesvol? Als doctoraatsonderzoeker bestudeer je het zestiende-eeuwse protest in de Zuidelijke Nederlanden aan de hand van kronieken, petities, vonnissen en inquisitie-verslagen van opstanden in Gent, Mechelen en Antwerpen. In nauwe samenwerking met een andere promovendus die werkt over de Noordelijke Nederlanden, zal je op zoek gaan naar patronen in de politieke ideeën van vrouwen. Je voert onderzoek naar hun strategieën om die ideeën publiekelijk kenbaar te maken en evalueert de afloop van hun politieke acties. Hiermee voeg je een innovatieve bijdrage toe aan de geschiedenis van democratie.

De promotoren zijn Maartje van Gelder (UvA) en Jelle Haemers (KULeuven) en het project gaat bij voorkeur van start op 1 september 2026. Solliciteren kan tot 7 juni.

Meer informatie over de vacature en de modaliteiten voor sollicitatie, kan je vinden op deze webpagina.

Congres van Brussel, 20-23 augustus 2026

Van donderdag 20 tot zondag 23 augustus 2026 organiseert de Société Royal d’Archéologie de Bruxelles in het Paleis der Academiën het Congres van Brussel (12e congres van de Vereniging van Franstalige Kringen voor Geschiedenis en Archeologie van België / 59e congres van de Federatie van Kringen voor Archeologie en Geschiedenis van België). Bijdragen worden verdeeld over twaalf thematische secties:

  • Archeologie
  • Politieke geschiedenis, militaire geschiedenis en internationale betrekkingen
  • Economische en sociale geschiedenis
  • Geschiedenis van de instellingen en het recht
  • Geschiedenis van religies en filosofische stromingen
  • Geschiedenis van wetenschappen en technieken
  • Geschiedenis van het milieu en ruimtelijke ordening
  • Genealogie en familiegeschiedenis
  • Kunstgeschiedenis
  • Mondeling en immaterieel erfgoed, folklore
  • Archieven en bibliotheken
  • Roerend erfgoed en musea

Praktische inlichtingen en informatie over inschrijving is terug te vinden op de website van het congres. Wie graag wil bijdragen met een paper, kan zo snel mogelijk contact opnemen met Francoise Vigot (fvigot@srab.brussels). Bijdragen in het Nederlands zijn welkom!

Symposium: Heiligen & Helden in de Middeleeuwen (Zutphen, 12 juni 2026)

Het Erfgoedcentrum Zutphen, de Historische Vereniging Zupthen en de Sint Anthony Groote Broederschap organiseren op 12 juni het Middeleeuwen Symposium, dit jaar met het thema Heiligen & Helden. Wegwijzers in een onzekere wereld. De levensverhalen van heiligen en helden boden aanleiding tot bewondering of vermaak en zij fungeerden als modellen voor gedrag, geloof en maatschappelijke orde. Hun plaatsen van verering en herdenking vormden knooppunten waar mensen ideeën en ervaringen uitwisselden. In de Walburgiskerk te Zutphen belichten twaalf Nederlandse en Belgische experts hoe de betekenis van heiligen en helden werd gevormd en gedeeld, onder andere in beeldende kunsten, literatuur en sociale netwerken. Dagvoorzitter is Prof. dr. Johan Oosterman (Radboud Universiteit).

Voor het programma en inschrijving zie: www.middeleeuwen-symposium.nl

Signum Symposium 2026: Stille Steunpilaren

Op zaterdagmiddag 18 april 2026 organiseert de Contactgroep Signum op de Vrije Universiteit Amsterdam een symposium “Stille steunpilaren” rond het thema lekenbroeders en -zusters in het middeleeuwse kloosterleven. Deze eerder onderbelichte groep maakte het dagelijkse functioneren van de kloosterinstellingen mogelijk en vormde een verbinding tussen het monastieke leven en de sociale, economische en religieuze werkelijkheid buiten de kloostermuren. Dit symposium wil dan ook nieuwe perspectieven openen op de interne dynamiek van kloosters. Sprekers zijn Tom GaensNoel GeirnaertHans Mol en Jos Pierik. De dag wordt afgesloten met een wandeling langs de sporen van middeleeuwse kloosters in de Amsterdamse binnenstad.

Meer informatie en het volledige dagprogramma zijn terug te vinden op deze webpagina.

Call for participation: Summer School “From Parchment to Pixel and Back” (Rome, 19-24 juli 2026)

Van zondag 19 tot en met vrijdag 24 juli organiseert de Universität Zürich, in samenwerking met de afdeling musicologie van de KU Leuven, de Università degli Studi di Pavia en de Universität Regenburg een summer school in Rome onder de titel “From Parchment to Pixel and Back”. Deze summer school brengt muziek, boekgeschiedenis en Digital Humanities samen, en kijkt specifiek naar drie complementaire benaderingen – materieel, digitaal en performatief – van laatmiddeleeuwse en vroegmoderne muzikale bronnen. De opleiding biedt een training in de analyse van muzikale handschriften en geprinte bronnen, waarbij deze bronnen ook worden gesitueerd in een bredere institutionele, liturgische en culturele context.

Deze summer school is gericht op masterstudenten en doctoraatsonderzoekers en biedt plaats aan twaalf deelnemers. Voor deelnemers van de partneruniversiteiten kunnen accommodatie, reiskosten, ontbijt en lunch worden gedekt door het Instituto Svizzero, waar de zomerschool plaatsvindt. Solliciteren kan tot 19 april. Meer praktische informatie over deze summerschool en het sollicitatieproces is terug te vinden in het bijgaande document.

Workshop: Time and Emotions in Premodern Europe (18 maart, Antwerpen)

Op woensdag 18 maart organiseert het Centrum voor Stadsgeschiedenis (Universiteit Antwerpen) een workshop over ‘Time and Emotions in Premodern Europe’. Deze workshop wordt georganiseerd binnen het kader van de Raymond van Uytven leerstoel, die dit jaar wordt bekleed door Prof. Dr. Miri Rubin.

Het volledige programma van de workshop kan je hieronder terugvinden. De workshop zal plaatsvinden op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen. Gelieve vóór woensdag 4 maart je deelname te registeren via deze link.

The Quintet of the Astonished (2000), Bill Viola, inspired by The Crowning with Thorns by Jheronimus Bosch (ca. 1510) © Photo Kira Perov, Bill Viola Studio 

Stroppen & Strijders: lezing door prof. dr. Jelle Haemers (18 maart)

Trefpunt en Masereelfonds Gent slaan de handen in elkaar voor de lezingenreeks Stroppen & Strijders: Gent, een sociale geschiedenis van een rebelse stad. In deze reeks vertellen verschillende specialisten in de sociale geschiedenis verhalen over gewone Gentenaars en hun dagelijkse leven. Verhalen van onderuit over échte Gentenaars dus.

Prof. dr. Jelle Haemers (KU Leuven) bijt op de spits af met de lezing ‘Het Rabot en het rebelse Gent’, over middeleeuwse opstanden en het leven van gewone mensen in laatmiddeleeuws Gent. Geen droge jaartallen, wel strijd, conflict en koppigheid avant la lettre. Het Rabot vormt daarbij niet louter een decorstuk, maar heeft alles te maken met de strijd van de Gentenaren tegen Maximiliaan van Oostenrijk.

De lezing vindt plaats op woensdag 18 maart (19u30) in de Trefpunt Concertzaal (Gent). Voor tickets en info kan je terecht op deze webpagina.

Vacature doctoraatsbursaal in de Middelnederlandse letterkunde (Universiteit Gent-Universiteit Leiden)

De Vakgroep Letterkunde aan de universiteit Gent is op zoek naar een doctoraatsbursaal (4 jaar) binnen de Middelnederlandse letterkunde. Ben jij gebeten door Middelnederlandse teksten, codicologie en digitale geesteswetenschappen? Dan biedt deze unieke doctoraatspositie jou de kans om mee te schrijven aan een grensverleggend onderzoeksproject.

Je werkt mee aan het FWO‑projectDe oorsprong van de Bijbel in het Nederlands”, waarin de vroegste Middelnederlandse vertalingen van bijbelteksten (1200–1350) centraal staan. Jij focust op de oudste Middelnederlandse vertaling van de Apocalyps, onderzoekt tekstgetuigen, bouwt mee aan een database, en plaatst de teksten in een bredere culturele, taalkundige en internationale context. Deze positie (Joint PhD met Universiteit Leiden) biedt de gelegenheid om te werken in een internationaal en sterk interdisciplinair netwerk.

De voorziene startdatum is 1 juni 2026 en solliciteren kan tot 31 maart. Meer informatie over deze vacature kan je terugvinden via deze link.